AGENTS.md, HUMAN.md అంటే ఏమిటి?

AGENTS.md అంటే ఏమిటి

AGENTS.md అనేది repository rootలో ఉండే సాధారణ markdown ఫైల్. ఆ ప్రాజెక్ట్‌లో ఎలా పనిచేయాలో coding agentకు ఇది తెలియజేస్తుంది. అధికారిక site దీన్ని ఇలా వివరిస్తుంది: "agents కోసం README: మీ ప్రాజెక్ట్‌పై AI coding agents పనిచేయడానికి అవసరమైన సందర్భం మరియు సూచనలను అందించే ప్రత్యేకమైన, ముందుగా నిర్ణయించబడిన స్థలం." ఈ formatను Linux Foundation పరిధిలోని Agentic AI Foundation నిర్వహిస్తుంది. 2026 జూలై నాటికి Codex, Cursor, Jules, Devin మరియు GitHub Copilotతో సహా 20 కంటే ఎక్కువ agents దీన్ని చదువుతున్నాయి.

ఈ convention ఉండటానికి కారణం ఆచరణాత్మకం. మీ teamలో కొత్త వ్యక్తి README చదివి, build commandను ఊహిస్తాడు. ఆ ఊహ తప్పితే మరొకరిని అడుగుతాడు. Agent అడగలేడు. అది npm testని ఉపయోగించే projectలో pnpm testని అమలు చేసి, వైఫల్యాన్ని చదివి, మరొకదాన్ని ప్రయత్నిస్తుంది. ఆ ప్రయత్నాల్లో ఉపయోగించే ప్రతి tokenకు మీరు చెల్లిస్తారు. సరైన commandను ఒక్కసారి రాసి ఉంచితే, ఈ రకమైన వైఫల్యం పూర్తిగా తొలగిపోతుంది.

అవసరమైన fields ఏవీ లేవు. Site దీనిని స్పష్టంగా చెబుతుంది: "AGENTS.md అనేది కేవలం standard Markdown. మీకు నచ్చిన headingsను ఉపయోగించండి; మీరు అందించిన textను agent సులభంగా parse చేస్తుంది." ఇదే పూర్తి specification. దీని విలువ formatలో లేదు. ప్రతి tool ఇప్పటికే చూసే pathలో ఈ ఫైల్ ఉండటంలో ఉంది.

ఫైల్ ఎక్కడ ఉండాలి, ఏ ఫైల్‌కు ప్రాధాన్యం ఉంటుంది

మొదటి ఫైల్‌ను repository root వద్ద ఉంచండి. monorepoలో ప్రతి subprojectలో అదనపు ఫైళ్లను ఉంచవచ్చు. నియమం సులభం: "agents directory treeలో తమకు అత్యంత సమీపంలోని ఫైల్‌ను స్వయంచాలకంగా చదువుతాయి, కాబట్టి సమీపంలోని ఫైల్‌కే ప్రాధాన్యం ఉంటుంది." రెండు ఫైళ్ల మధ్య విరుద్ధత ఉంటే, ప్రస్తుతం సవరిస్తున్న ఫైల్‌కు అనుకూలంగా పరిష్కరించబడుతుంది. chatలో మీరు టైప్ చేసినది ఈ రెండు ఫైళ్లను మించిపోతుంది.

my-repo/
├── AGENTS.md              # project-wide rules
├── services/
│   ├── api/
│   │   └── AGENTS.md      # wins for edits under services/api/
│   └── web/
│       └── AGENTS.md      # wins for edits under services/web/
└── README.md

ఈ nesting విధానాన్ని ఉపయోగించడం ప్రయోజనకరం. ఒక folderలో నిజమైనది, దాని తర్వాతి folderలో తప్పైనది అనే నియమాన్ని చెప్పడానికి ఇదే ఏకైక మార్గం. "ప్రతి endpoint తన inputను validate చేయాలి" వంటి నియమాన్ని endpoints పక్కన ఉంచాలి. దాన్ని root fileలో ఉంచితే, సంబంధం లేని ప్రతి taskలో అది load అవుతుంది. దాంతో ఎలాంటి ప్రయోజనం ఉండదు.

AGENTS.mdలో ఏమి ఉండాలి

కోడ్ చదవడం ద్వారా agent తెలుసుకోలేని విషయాలను రాయండి. ముందుగా ఖచ్చితమైన build, test, lint commands ఇవ్వండి. వాటిని terminalలో paste చేసే రూపంలో ఉంచండి. ఒక testను మాత్రమే అమలు చేసే commandను కూడా చేర్చండి. మొత్తం suiteను ఎలా అమలు చేయాలో మాత్రమే తెలిసిన agent దాన్ని నలభై సార్లు అమలు చేసే అవకాశం ఉంది. Tool defaultకు భిన్నంగా ఉన్న conventionsను పేర్కొనండి. Agentకు default ఇప్పటికే తెలుసు; మీ భిన్నమైన నియమాల గురించి మాత్రమే తెలియజేయాలి. మీ వద్ద commit message ఆకృతి, pull request నియమాలు ఉంటే వాటినీ చేర్చండి.

ఒక వాదనను తనిఖీ చేయగలిగేంత స్పష్టంగా రాయండి. "2-space indentation ఉపయోగించండి" అనేది ఉపయోగకరమైన సూచన. అది పాటించబడిందా లేదా అనేది నిర్ధారించవచ్చు. "కోడ్‌ను సరిగ్గా format చేయండి" అనేది ఉపయోగకరం కాదు. అందులోని సూచనను ధృవీకరించలేం. స్థానాల విషయంలోనూ ఇదే వర్తిస్తుంది: "API handlers src/api/handlers/లో ఉంటాయి" అనేది "ఫైళ్లను క్రమబద్ధంగా ఉంచండి" కంటే స్పష్టంగా ఉంటుంది.

ప్రతికూల నియమాలకూ స్థలం కేటాయించండి. "npm run build ద్వారా రూపొందించబడే dist/లోని ఫైళ్లను ఎప్పుడూ మార్చవద్దు" అనే నియమం ఒక నిర్దిష్ట తప్పును నివారిస్తుంది. కారణాన్ని కూడా పేర్కొన్నందున, మీరు రాయకపోయిన సమానమైన సందర్భాన్ని agent స్వయంగా గుర్తించగలదు.

వీటిలో ఎప్పుడూ ఉంచకూడనివి

ఈ ఫైళ్లలో రహస్య సమాచారాన్ని ఎప్పుడూ ఉంచకండి. ఈ ఫైల్ gitలో commit చేయబడుతుంది, ప్రతి session ప్రారంభంలో contextలోకి లోడ్ అవుతుంది, అలాగే ప్రతి requestలో model providerకు పంపబడుతుంది. AGENTS.mdలో ఉన్న API key మీ repository historyలోనూ, మూడో పక్షం logsలోనూ ఉంటుంది. రహస్యాన్ని నేరుగా పేస్ట్ చేయకుండా, దాని స్థానాన్ని సూచించండి: "database password .envలో ఉంది; ఆ ఫైల్ gitignore చేయబడింది. దాన్ని చదవడానికి ముందు అడగండి." విస్తృత మార్గదర్శకాలు agentకు credentials అందకుండా ఉంచడంలో ఉన్నాయి.

Agent పరిశీలించి స్వయంగా తెలుసుకోగల విషయాలను చేర్చకండి. పేస్ట్ చేసిన directory listing, మీ dependency list యొక్క కాపీ, folder పేర్లను మళ్లీ చెప్పే architecture overview — ఇవన్నీ రాసిన వారం తర్వాతే పాతబడతాయి. అప్పటి వరకు ప్రతి sessionలో contextను కూడా వినియోగిస్తాయి. సమస్యలకు దారితీసే అంశాలు మరియు వాటి కారణాలను ఉంచండి. జాబితాను తొలగించండి.

CLAUDE.md అనేది అదే భావనకు Claude Code రూపం

Claude Code CLAUDE.md ను చదువుతుంది. కానీ AGENTS.md ను స్వయంగా చదవదు. ప్రాజెక్ట్ ఫైల్ ./CLAUDE.md లేదా ./.claude/CLAUDE.md వద్ద ఉంటుంది. ప్రతి ప్రాజెక్ట్‌కు వర్తించే వ్యక్తిగత ప్రాధాన్యతలను ~/.claude/CLAUDE.md లో ఉంచండి. Linuxలో సంస్థ మొత్తం కోసం వర్తించే ఫైల్‌ను /etc/claude-code/CLAUDE.md కు పంపవచ్చు. కనుగొన్న ఫైళ్లను filesystem root నుంచి మీ working directory వరకు కలిపి చదువుతుంది. అందువల్ల మీరు session ప్రారంభించిన స్థానానికి అత్యంత దగ్గరగా ఉన్న ఫైల్ చివరగా చదవబడుతుంది.

మీ repositoryలో ఇప్పటికే AGENTS.md ఉంటే, రెండో కాపీని నిర్వహించవద్దు. దాన్ని import చేసి, Claudeకు ప్రత్యేకమైన అంశాలను మాత్రమే జోడించండి:

@AGENTS.md

## Claude Code

Use plan mode for changes under `src/billing/`.

జోడించాల్సిన అదనపు అంశాలు ఏవీ లేకపోతే symlink ఉపయోగించవచ్చు:

ln -s AGENTS.md CLAUDE.md

విజయవంతమైనప్పుడు command ఎలాంటి outputను చూపదు. మీ తదుపరి sessionలో /context ను అమలు చేసి, Memory files కింద CLAUDE.md కనిపిస్తుందో నిర్ధారించండి. ఆ జాబితాలో అది లేకపోతే, ఆ ఫైల్ ఎప్పుడూ load కాలేదు. అందువల్ల దానిలోని ఏ అంశమూ వర్తించలేదు. ఫైల్‌ను స్వయంగా రాయడానికి బదులుగా మొదటి draftను రూపొందించాలంటే /init ను అమలు చేయండి. ఇది codebaseను చదివి ప్రారంభ ఫైల్‌ను రూపొందిస్తుంది. CLAUDE.md ఇప్పటికే ఉంటే, దాన్ని overwrite చేయకుండా మెరుగుదలలను సూచిస్తుంది.

ప్రతి ఫైల్‌ను సుమారు 200 linesలోపు ఉంచండి. పొడవైన ఫైళ్లు windowలో ఎక్కువ స్థలాన్ని వినియోగిస్తాయి. దాంతో నియమాల అనుసరణ తగ్గుతుంది. ఆ స్థలానికి ఇంకా ఏమేమి పోటీ పడుతున్నాయో తెలుసుకోవాలంటే, agent యొక్క context windowలో వాస్తవంగా ఏమి నింపబడుతుంది అనే వివరణ చూడండి.

ఒక అంశాన్ని ప్రత్యేకంగా గుర్తుంచుకోవాలి. AGENTS.md అనేది మార్గదర్శకం మాత్రమే; అది permission system కాదు. దాని content సాధారణ contextగా వస్తుంది. అందువల్ల model దాన్ని చదివి సాధారణంగా అనుసరిస్తుంది. అయితే దానికి విరుద్ధమైన చర్యను ఏదీ అడ్డుకోదు. ప్రతి సారి తప్పనిసరిగా అమలు కావాల్సిన నియమం, ఉదాహరణకు "mainకు ఎప్పుడూ push చేయవద్దు", కోసం hook లేదా permission setting ఉపయోగించండి. అవి codeగా అమలవుతాయి. కాబట్టి model ఆ నియమాన్ని అనుసరించాలని నిర్ణయించడంపై ఆధారపడవు.

ఈ ఫైళ్లను మీ కోసం రాసే సాధనాలు

30 July 2026న GitHub ట్రెండింగ్ జాబితాలో ఉన్న రెండు ప్రాజెక్ట్‌లు ఈ విధానం ఎటు వెళ్తుందో చూపిస్తున్నాయి.

agent0ai/dox (July 2026 నాటికి 1,368 stars) అనేది AGENTS.md ఫైళ్ల ట్రీని తాజాగా ఉంచే framework. ఇది package లేదా runtime ఏదీ విడుదల చేయదు. దాని AGENTS.md లోని కంటెంట్‌ను మీ స్వంత root AGENTS.mdలోకి కాపీ చేయడమే installation. ఇప్పటికే ఉన్న project కోసం, మీ agentకు ఇలా చెప్పండి:

Initialize DOX tree for this project now.

తర్వాత agent child AGENTS.md ఫైళ్లను, వాటి indexesను సృష్టిస్తుంది. ఏదైనా సవరించే ముందు ఆ treeను పరిశీలిస్తుంది. మార్పు అమలైన తర్వాత ప్రభావిత documentationను నవీకరిస్తుంది. దీని వెనుక ఉన్న ఆధారం ఏమిటంటే, agent తన పనిలో భాగంగా నిర్వహించే documentation ఎల్లప్పుడూ సరైనదిగా ఉంటుంది. వ్యక్తి చేతితో నవీకరించే documentation అలా ఉండదు.

HUMAN.md, అదే పద్ధతిని మీపై ప్రయోగించడం

Intuition-Lab/personal-model (July 2026 నాటికి 1,260 stars) ఈ నమూనాను repository బదులుగా ఒక వ్యక్తికి వర్తింపజేస్తుంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ మీ HUMAN.md ను మీరు టైప్ చేసే file గా కాకుండా, system ఉత్పత్తి చేసే ఫలితంగా వివరిస్తుంది: “ప్రస్తుతం ఏది ముఖ్యమో, మీరు సాధారణంగా ఎలా నిర్ణయాలు తీసుకుంటారో, మీ దృష్టి ఎటువైపు మళ్లుతోందో చూపించే నిరంతరం నవీకరించబడే నమూనా.” ఇది macOS 13 లేదా తదుపరి versionలో localగా నడుస్తుంది. మీరు macOS permission ఇచ్చిన తర్వాత activityని సేకరిస్తుంది. MCP (model context protocol) ద్వారా agentsకు ఫలితాన్ని అందిస్తుంది. సంక్షిప్త install విధానం:

uv tool install personal-model
persome onboard
persome model open --after 30

ఎక్కువ ప్రయోజనం పొందడానికి ఇవేవీ అవసరం లేదు. చేతితో రాసిన HUMAN.md సుమారు ఇరవై lines ఉంటుంది: మీ role, మీ timezone, మీరు వాస్తవంగా ఉపయోగించే stack, ఇప్పటికే తీసుకున్న మరియు మళ్లీ చర్చించకూడదనుకునే decisions, అలాగే మీకు తిరిగి ఎంత వివరణ కావాలో అందులో ఉంచండి. ఇది project file చేసే విధంగానే, ఒక స్థాయి పైభాగంలో, అదే విషయాలను పదేపదే వివరించాల్సిన అవసరాన్ని తగ్గిస్తుంది.

ఒక జాగ్రత్త. HUMAN.md ఒక వ్యక్తి profile కాబట్టి, అది సహజంగానే sensitive. దాన్ని public repositoryలో ఉంచవద్దు. దాన్ని ~/.claude/CLAUDE.mdలో ఉంచండి. లేదా project rootలో gitignored CLAUDE.local.mdలో ఉంచండి. అది committed fileతో పాటు load అవుతుంది, అదే విధంగా పరిగణించబడుతుంది.

మీరు కాపీ చేసుకోగల ప్రారంభ టెంప్లేట్

ఇది ఉద్దేశపూర్వకంగా సంక్షిప్తంగా ఉంది. వర్తించని విభాగాలను తొలగించండి. ప్రస్తుత స్థితిలో నిర్వహించలేని విభాగాలను జోడించకుండా ఉండండి.

# AGENTS.md

## Project
A Django API serving the mobile app. Python 3.12, PostgreSQL 16.

## Setup
uv sync
docker compose up -d db
./manage.py migrate

## Commands
Run one test: pytest tests/test_orders.py::test_refund
Run everything: pytest
Lint: ruff check . && ruff format --check .

## Conventions
Type hints on every public function. Line length 100, not 88.
Migrations are generated, never hand-edited.
Never edit files under static/dist/, they come from npm run build.

## Secrets
Local credentials live in .env, which is gitignored. Ask before reading it.

## Pull requests
Title format: [area] short description. Run the linter before opening one.

దాన్ని రాయండి. తర్వాత అదే చోట సరిదిద్దండి. ఒకే దిద్దుబాటును chatలో రెండుసార్లు టైప్ చేయాల్సి వస్తే, ఒక లైన్‌ను జోడించాల్సిన సంకేతం అదే. ఈ ఒక్క నియమం ఫైల్‌ను ఉపయోగకరంగా ఉంచుతుంది. అలాగే ఆ ఫైల్‌ను ఎవరూ చదవని documentగా, machines కూడా చదవలేని స్థాయికి పెరగకుండా ఆపుతుంది. ఫైల్ స్థిరపడిన తర్వాత అది repositoryతో పాటు ఉంటుంది. agent మీ laptopకు బదులుగా వేరే చోట run అయినప్పుడు ఇది అత్యంత ముఖ్యమైనది: మీ స్వంత serverలో coding agentను run చేయడంలో ఆ setup వివరించబడింది.

FAQ

AGENTS.md మరియు CLAUDE.md ఒకటే ఫైలా?

రెండు ఫైల్ పేర్లలో ఉన్న ఒకే భావన అవి. Claude Code CLAUDE.md ను చదువుతుంది. AGENTS.md ను దానికి అనుసంధానం చేయకపోతే పట్టించుకోదు. ఒక ఫైల్‌ను ప్రామాణిక మూలంగా ఉంచి, మరొకదాన్ని దానికి లింక్ చేయండి. ఇందుకోసం మీ CLAUDE.md పైభాగంలో @AGENTS.md ఉన్న పంక్తిని ఉంచవచ్చు లేదా ln -s AGENTS.md CLAUDE.md ఉపయోగించవచ్చు. విడిగా నిర్వహించే రెండు పూర్తి కాపీలు ఒక నెలలోనే పరస్పరం భిన్నంగా మారతాయి.

AGENTS.md రాస్తే agent తప్పనిసరిగా దాన్ని అనుసరిస్తుందా?

లేదు. దాని కంటెంట్ contextగా అందించబడుతుంది. అందువల్ల model దాన్ని చదివి సాధారణంగా అనుసరిస్తుంది. అయితే దానికి విరుద్ధమైన చర్యను ఏదీ నిరోధించదు. అస్పష్టమైన సూచనలు అత్యంత తక్కువ విశ్వసనీయతతో అనుసరించబడతాయి. వ్యతిరేక మార్గదర్శకత్వం ఇచ్చే రెండు ఫైళ్లు ఉంటే, agent వాటిలో ఒకదాన్ని యాదృచ్ఛికంగా ఎంచుకోవచ్చు. ప్రతి సారి అమలులో ఉండాల్సిన నియమానికి hook లేదా permission rule ఉపయోగించండి. model ఏ నిర్ణయం తీసుకున్నా client వాటిని అమలు చేస్తుంది.

AGENTS.md ను gitలో commit చేయాలా?

అవును, projectకు సంబంధించిన విషయాల కోసం commit చేయాలి: build commands, layout, conventions. ఈ ఫైల్ ఉద్దేశం అదే. మీ teammatesకు చెందిన agents కూడా మీ agentకు ఉన్న అదే contextతో ప్రారంభమవుతాయి. వ్యక్తిగతమైనవి లేదా ఒక machineకు మాత్రమే సంబంధించినవి ప్రత్యేక gitignored ఫైల్‌లో ఉంచండి. credentialsను ఈ రెండింటిలోనూ ఉంచకండి.

HUMAN.md అంటే ఏమిటి? నాకు అది అవసరమా?

HUMAN.md అనేది projectకు బదులుగా ఒక వ్యక్తి యొక్క machine-readable profile. ఇందులో మీ role, మీ constraints, అలాగే ఇప్పటికే ఖరారు చేసిన decisions ఉంటాయి. అందువల్ల ప్రతి sessionలో వాటిని మళ్లీ పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉండదు. ప్రారంభించడానికి ప్రత్యేక tooling అవసరం లేదు. మీ user-level instructions fileలో మీరు స్వయంగా రాసిన twenty lines చాలావరకు ప్రయోజనాన్ని అందిస్తాయి. దీన్ని వ్యక్తిగత dataగా పరిగణించి, మీరు push చేసే ఏ repositoryలోనూ ఉంచకండి.