Docker Compose: build và image trên VPS khác gì?
Hiểu image chỉ định image có sẵn, còn build tạo image từ Dockerfile. Xem vì sao compose up bỏ qua thay đổi Dockerfile và cách buộc build lại trên VPS.
Docker Compose: build và image — câu trả lời ngắn
Trong file Docker Compose, image: chỉ định image cần dùng, bao gồm image local, tag hoặc tham chiếu digest; còn build: cho Compose biết cách build image từ source. Chỉ đặt image: thì Compose sẽ dùng hoặc pull image theo pull_policy. Chỉ đặt build: thì Compose build image bằng builder đã cấu hình, rồi đặt tên image dựa trên tên project và tên service. Nếu đặt cả hai, pull_policy sẽ quyết định Compose pull hay build; khi build, Compose tag kết quả bằng tên trong image:. Đây là cách build image rồi push image đó với tên do bạn chọn. Builder có thể chạy local hoặc trên Docker host từ xa.
Đó là toàn bộ điểm khác nhau. Phần dưới giải thích ý nghĩa của chúng khi vận hành trên server. Nội dung này giả định Docker Engine và Compose plugin đã được cài đặt; chạy Docker trên VPS trình bày phần đó.
Ba dạng đầy đủ
Sử dụng một tag đã được publish và pull tag đó nếu chưa có theo pull policy mặc định. Dockerfile không được sử dụng ở bất kỳ bước nào.
services:
web:
image: nginx:1.27
restart: unless-stopped
ports:
- "80:80"Build từ Dockerfile trong thư mục dự án. Quá trình build cũng có thể pull image và tải các dependency mà Dockerfile yêu cầu.
services:
web:
build: .
restart: unless-stopped
ports:
- "80:80"Build và gắn tag cho kết quả bằng docker compose build; nếu không chỉ định pull policy, up sẽ thử pull image này trước khi build. Sau đó, docker compose push có thể gửi đúng tag đó lên registry.
services:
web:
build:
context: .
dockerfile: Dockerfile
image: registry.example.com/acme/web:1.4.2
restart: unless-stopped
ports:
- "80:80"context là thư mục được gửi đến builder. dockerfile được resolve tương đối so với context đó, vì vậy context: . cùng với dockerfile: docker/prod.Dockerfile là cách dùng bình thường và chính xác. Chạy docker compose images để xem tên image và image ID phía sau từng service container; kiểm tra file Compose để xác nhận service sử dụng image:, build: hoặc cả hai.
Vì sao docker compose up không build lại sau khi tôi sửa Dockerfile?
Vì `up` thông thường sẽ dùng lại image hiện có, trừ khi bạn yêu cầu build hoặc cấu hình policy bắt buộc phải build.
Khi Compose khởi động một service chỉ có section `build:, nó sẽ dùng image hiện có nếu image đó tồn tại. Nó không đọc Dockerfile, không so sánh các file source và không kiểm tra timestamp. Khi có cả image: và build: nhưng không có pull_policy` rõ ràng, Compose sẽ thử pull trước và build nếu image không có trong registry hoặc platform cache. Chỉ cần image đã tồn tại là được xem như đủ.
Vì vậy, bạn sửa `app.py, chạy docker compose up -d`, thấy Compose báo container đang chạy, nhưng ứng dụng vẫn phục vụ code cũ. Không có thao tác nào thất bại nên cũng không có cảnh báo. Dấu hiệu dễ nhận biết nằm ở từ trạng thái mà Compose in cạnh tên container: container được Compose thay thế sẽ có trạng thái recreated hoặc started, còn container mà Compose quyết định giữ nguyên sẽ có trạng thái running.
Hai lệnh kiểm tra sẽ xác nhận vấn đề. `docker compose images in image ID mà mỗi container đang sử dụng. Hãy ghi lại ID trước khi deploy rồi so sánh sau đó. docker image ls` có cột CREATED, nhưng build từ cache và timestamp có tính tái lập khiến riêng ngày đó không đủ để chứng minh source mới nhất đã được build.
Cờ nào buộc build lại
docker compose up -d --buildbuild trước, sau đó tạo lại mọi container có image đã thay đổi. Đây là flag mà hầu hết mọi người đang tìm.docker compose build webbuild một service nhưng không khởi động service nào. Dùng tiếpdocker compose up --no-deps -d webđể chỉ thay container đó và giữ các service còn lại trong stack tiếp tục chạy.docker compose build --no-cache webbỏ qua các layer đã cache và build lại service.docker compose build --pullcố gắng pull phiên bản mới hơn của base image trongFROM. Vì vậy, tag thay đổi nhưnode:22sẽ lấy nội dung hiện tại thay vì bản copy bạn đã tải vào tháng 3.docker compose up -d --force-recreatebuộc tạo lại container ngay cả khi configuration và image không thay đổi. Bản thân flag này không yêu cầu build, nhưngupvẫn có thể build khi thiếu image hoặc pull policy yêu cầu. Dùng flag này khi bạn thực sự muốn--buildlà một lỗi thường gặp và không giải quyết được vấn đề.
Bạn cũng có thể đưa quyết định này vào file. Theo cách diễn đạt của Compose specification, pull_policy: build có nghĩa là Compose build image và build lại nếu image đã tồn tại. Mỗi lần chạy up sẽ phải build, phù hợp trên laptop nhưng hiếm khi phù hợp trên server.
services:
web:
build: .
image: registry.example.com/acme/web:dev
pull_policy: buildCó thêm một tương tác cần biết. docker compose pull cũng cố gắng pull image cho các service có section build. Nếu pull thất bại, lệnh sẽ cho biết image phải được build thay thế. Truyền --ignore-buildable để âm thầm bỏ qua các service đó.
Cách build cache quyết định thời gian deploy
Builder kiểm tra từng instruction trong Dockerfile để tìm kết quả đã cache có thể tái sử dụng khi instruction đó và các input của nó không thay đổi. Với COPY, input bao gồm nội dung file và metadata, nhưng không bao gồm thời gian sửa đổi. Khi một layer không còn cache hit, các bước tiếp theo phụ thuộc vào layer đó sẽ được build lại.
Quy tắc này quyết định deploy của bạn mất vài giây hay vài phút. Hãy sắp xếp Dockerfile từ những phần hiếm khi thay đổi đến những phần thay đổi trong mỗi commit.
FROM node:22-slim
WORKDIR /app
COPY package.json package-lock.json ./
RUN npm ci
COPY . .
CMD ["node", "server.js"]npm ci nằm phía trên COPY . ., nên khi sửa file source, install layer vẫn được dùng lại từ cache và build tiếp tục từ bước copy. Nếu đổi chỗ hai dòng đó, chỉ một ký tự thay đổi cũng khiến mọi dependency được cài lại, vì COPY . . làm mất hiệu lực của layer mà npm ci dựa trên. Cấu trúc tương tự cũng áp dụng cho pip install -r requirements.txt và go mod download.
--no-cache là công cụ phù hợp khi bạn nghi ngờ một layer cũ đang che khuất bản sửa. Không nên dùng đây làm mặc định, vì nó xóa khả năng tái sử dụng mà cách sắp xếp Dockerfile được thiết kế để tận dụng.
Có một thiết lập của image mà Compose có thể ghi đè: CMD trong Dockerfile xác định lệnh image chạy theo mặc định, còn key command: trong service sẽ thay thế thiết lập đó. Cách command và entrypoint tương tác rất quan trọng ở đây, vì một override trong Compose có thể khiến image vừa build hoạt động giống hệt image cũ.
Build context và .dockerignore
context: . cung cấp thư mục dự án cho builder. Nếu không loại trừ, thư mục này bao gồm .git và mọi thư mục dữ liệu mà bạn lưu bên cạnh mã nguồn, dù BuildKit bỏ qua các file không được sử dụng và chỉ truyền các thay đổi theo từng phần. Nếu quá trình build dừng ở bước transferring-context dù dự án không thay đổi, đó là dấu hiệu context quá lớn.
File .dockerignore ở thư mục gốc của context sẽ loại trừ các path khỏi quá trình truyền này. Cú pháp gần giống .gitignore.
.git
node_modules
*.log
data/
.envCó hai lợi ích. Dữ liệu cần truyền sẽ ít hơn, nên thời gian gửi các file đó cũng giảm. Ngoài ra, COPY . . không còn có thể copy .env vào image, nơi bất kỳ ai pull image đó cũng có thể đọc lại dữ liệu.
Trường hợp build chậm dần theo thời gian thường do bind mount. Named volume nằm bên ngoài thư mục dự án, nhưng bind mount như ./data:/var/lib/postgresql/data nằm bên trong build context. Vì vậy, build sẽ chậm hơn mỗi tuần khi database tăng kích thước. Thêm một dòng vào .dockerignore là giải quyết được vấn đề. Bind mount và named volume trình bày thêm về đánh đổi này.
Build argument cũng có một rủi ro tương tự nhưng nhỏ hơn. Các giá trị truyền qua args: có thể được lưu trong image history hoặc metadata provenance. Vì vậy, hãy dùng version number ở đó, không dùng token. Theo mặc định, các proxy argument được định nghĩa sẵn sẽ bị loại khỏi build cache và docker history, trừ khi được tham chiếu rõ ràng trong Dockerfile. File env và secret trong Compose trình bày nơi nên đặt credential.
Tạo image trên VPS hay tạo ở nơi khác rồi pull?
Tạo image ngay trên máy chủ đang phục vụ traffic là mặc định vì đây là quy trình ngắn nhất: git pull, rồi docker compose up -d --build. Cách này phù hợp với một server nhỏ chưa có ai phụ thuộc vào nó. Tuy nhiên, nó không còn phù hợp vì 2 lý do có thể đo được và 1 lý do chỉ lộ ra vào một ngày xảy ra sự cố.
Bộ nhớ. Quá trình build chạy compiler và bundler cùng với ứng dụng đang hoạt động, trong khi đây là các thành phần thường dùng nhiều bộ nhớ nhất trong hầu hết stack. JavaScript bundler hoặc quá trình compile Rust có thể dùng hết bộ nhớ khả dụng trên VPS 1 GB. Khi cạn bộ nhớ, kernel chọn tiến trình bị OOM dựa trên điểm badness, mức sử dụng bộ nhớ, ngữ cảnh cấp phát và oom_score_adj; kernel không đơn giản chỉ kill tiến trình lớn nhất. Build có thể dừng với Killed và exit status 137, hoặc database có thể bị kill thay thế khiến site ngừng hoạt động giữa lúc deploy. dmesg -T | grep -i oom tìm các message OOM trong kernel log; để truy cập, bạn cần quyền đọc log đó.
Ổ đĩa. Build để lại image layer và build cache. docker system df hiển thị dung lượng ổ đĩa đã dùng; cơ chế garbage collection định kỳ của BuildKit sẽ thu hồi cache theo các policy đã cấu hình. Dùng docker image prune để thu hồi dangling image và docker builder prune để thu hồi cached layer. Ổ đĩa đầy không chỉ làm build dừng. Database cũng sẽ không thể ghi dữ liệu, và lỗi này gây thiệt hại lớn hơn nhiều so với một lần deploy chậm.
Tính tái lập. Nếu không push hoặc export image, image được build trên server chỉ tồn tại trên server đó. Nếu image cũ không còn, rollback nghĩa là checkout commit cũ rồi build lại. Tuy nhiên, build mới không đảm bảo tạo ra đúng image trước đó, vì base tag đã thay đổi và package mirror cũng đã thay đổi theo. Tạo image ở nơi khác rồi push một tag sẽ biến rollback thành việc chỉnh sửa: trỏ image: đến tag trước đó rồi chạy docker compose up -d.
Cách triển khai bền vững rất đơn giản. Continuous integration của bạn chạy build và push registry.example.com/acme/web:<git-sha>, còn file Compose trên VPS chứa image: mà hoàn toàn không có key build:. Khi đó, deploy chỉ cần 2 command và gần như không dùng bộ nhớ.
docker compose pull
docker compose up -dChạy docker login registry.example.com trên server để lưu credential dùng cho việc pull private tag.
Giữ phần build để dùng cho development thay vì xóa nó, trong một file do bạn tự đặt tên.
# compose.dev.yaml
services:
web:
build:
context: .
pull_policy: builddocker compose -f compose.yaml -f compose.dev.yaml up -d --buildĐặt tên file đó là compose.dev.yaml, không phải compose.override.yaml. Compose tự động load file override mỗi khi file này tồn tại, nên một file override bị copy nhầm lên server sẽ âm thầm khiến server build lại. Xếp lớp nhiều file Compose giải thích cách cơ chế merge xử lý từng key.
Bẫy kiến trúc khi build ở nơi khác
Một platform image chứa kiến trúc CPU mà nó được build cho. Nếu build image ARM trên laptop Apple Silicon rồi push và dùng image đó trên VPS x86_64, Docker sẽ cảnh báo trong lúc tạo container nếu nó sử dụng image đã cache không tương thích mà không có platform được chỉ định rõ ràng. Nếu không có emulation, tiến trình sẽ fail với exec format error. Thông báo này trông giống lỗi binary bị hỏng nhưng không phải vậy. Hãy build rõ ràng cho target:
docker buildx build --platform linux/amd64 \
-t registry.example.com/acme/web:1.4.2 --push .Mismatch tương tự cũng xảy ra theo chiều ngược lại nếu laptop của bạn dùng x86 còn bạn chạy VPS ARM thay vì VPS x86. Để CI build trên đúng kiến trúc mà bạn deploy sẽ loại bỏ vấn đề này. Multi-platform image cũng giải quyết được việc này: Docker sẽ chọn variant tương ứng khi pull image.
Cần kiểm tra gì sau khi deploy
docker compose imagesin image và tag của từng container đang chạy. Image ID thay đổi là bằng chứng build mới đã được đưa vào sử dụng.docker compose configin file đã merge sau khi thay thế biến, để bạn xem tên image cuối cùng mà Compose sẽ dùng trước khi chạy bất kỳ lệnh nào.docker compose logs -f webtrong 30 giây đầu sau khi swap. Container khởi động rồi thoát và lặp lại chỉ được restart nếu restart policy yêu cầu; hãy kiểm tra log để tìm nguyên nhân.docker image lshiển thị cột CREATED. Hãy kiểm tra cả output của build và image ID đã deploy, vì riêng timestamp tạo image không chứng minh được quá trình rebuild đã chạy.
Nếu bạn vẫn đang hoàn thiện file mà các bước kiểm tra này sử dụng, phần cơ bản về file Compose trên VPS trình bày các key liên quan, còn bảng tra nhanh các lệnh Compose liệt kê những subcommand còn lại.
FAQ
Tôi có thể dùng build và image trong cùng một service không?
Có. Đây là cấu hình thông thường cho project do bạn tự build. Khi Compose build từ section build:, nó gắn tag cho kết quả bằng giá trị của image:; nếu không có pull_policy tường minh, up sẽ thử pull trước. Tag đó là giá trị docker compose push gửi lên registry và máy khác pull xuống. Nếu không có key image:, Compose vẫn build, nhưng đặt tên image theo project và service. Compose cũng cảnh báo rằng attribute bị thiếu khiến image không thể được push.
Tại sao docker compose up không nhận thay đổi trong Dockerfile?
Vì up thông thường dùng lại image hiện có, trừ khi bạn yêu cầu build hoặc cấu hình policy bắt buộc phải build. Nó không so sánh image đó với Dockerfile hay các file source để quyết định có cần rebuild hay không. Hãy chạy docker compose up -d --build, hoặc chạy docker compose build web rồi docker compose up --no-deps -d web để thay thế một service. Đặt pull_policy: build trên service sẽ khiến mỗi lần up đều rebuild, phù hợp với máy development.
--build khác --force-recreate như thế nào?
--build build lại image, sau đó recreate các container có image đã thay đổi. --force-recreate buộc recreate container ngay cả khi configuration và image không thay đổi; bản thân nó không yêu cầu build. Nếu thay đổi nằm trong source hoặc Dockerfile, --build là flag bạn cần dùng. --force-recreate dùng để reset chính container, chẳng hạn để xóa writable layer nhưng vẫn giữ nguyên image.
Tôi nên build Docker image trên VPS hay ở nơi khác?
Hãy build ở nơi khác rồi pull tag khi máy đó đồng thời đang phục vụ traffic. Build sẽ tranh chấp memory với ứng dụng. Khi memory cạn, kernel chọn một tiến trình để kill dựa trên OOM score có thể điều chỉnh; tiến trình bị chọn có thể là build hoặc database của bạn. Build cũng để lại cache trên disk, dù BuildKit tự reclaim cache theo các policy garbage collection của nó. Build trực tiếp trên server vẫn phù hợp với project nhỏ chưa có user. Sau này chuyển sang nơi khác cũng không tốn nhiều công sức nếu bạn giữ section build: trong một file Compose chỉ dùng cho development.
Làm cách nào để ngăn Docker build cache lấp đầy disk?
Chạy docker system df để xem image và build cache đang chiếm bao nhiêu space. docker builder prune xóa các cached layer, còn docker image prune xóa các dangling image do những lần build trước để lại. Thêm -a sẽ xóa toàn bộ build cache không dùng hoặc toàn bộ image không được container tham chiếu, tương ứng; lệnh này không đảm bảo lần build tiếp theo sẽ hoàn toàn không dùng cache. Không nên lập lịch chạy docker system prune -af --volumes trên server, vì lệnh này xóa các container đã dừng và anonymous volume không dùng, khiến dữ liệu database trong anonymous volume có nguy cơ bị mất trong quá trình bảo trì.