Wat is Nextcloud, en voor wie is het bedoeld?

Wat is Nextcloud?

Nextcloud is opensourcesoftware waarmee je een eigen cloud draait voor bestanden en agenda's. De data staat dan op een server die jij kiest, en niet bij een groot techbedrijf. Je draait Nextcloud zelf, of je laat een hostingbedrijf het voor je draaien. Bovenop de bestanden zitten videobellen en chat, en je kunt documenten samen bewerken in de browser.

De broncode valt onder de AGPL-3.0, de GNU Affero General Public License versie 3. Dat staat op de GitHub-pagina van de server. Het is een opensourcelicentie: je mag de software gebruiken en aanpassen, ook op je eigen server, zonder licentiekosten. Gratis software is niet hetzelfde als gratis beheer. Dat tweede punt beslist meestal of Nextcloud bij je past, en het komt verderop uitgebreid aan bod.

Wie maakt Nextcloud, en waar komt het vandaan?

Achter Nextcloud staat Nextcloud GmbH, een Duits bedrijf. Het impressum noemt Stuttgart als juridisch adres. Volgens de over-ons-pagina werkt het team in meer dan twintig landen, op afstand of vanuit de kantoren in Berlijn en Stuttgart.

Nextcloud is in juni 2016 gestart door Frank Karlitschek, Niels Mache en een tiental andere opensourceondernemers en -ontwikkelaars. Het project begon als fork van ownCloud. Een fork is een kopie van de broncode waarmee een nieuwe groep zelfstandig verdergaat. Het persbericht van 2 juni 2016 draagt de titel "Core ownCloud Contributors Fork ownCloud Into Nextcloud". Daarom lijken de twee producten op het eerste gezicht op elkaar. Sinds 2016 zijn het wel aparte projecten, met elk een eigen ontwikkeling.

Wat zit er in Nextcloud?

Nextcloud is meer dan een map die synchroniseert. De website beschrijft deze onderdelen:

• Files: bestanden opslaan en synchroniseren. Dit is het deel dat Google Drive of OneDrive vervangt.
• Groupware: Calendar, Contacts en Mail in één omgeving.
• Talk: audio- en videogesprekken en chat, via de browser en de mobiele apps.
• Office: documenten en spreadsheets samen bewerken in de browser.

Office vraagt wat uitleg, want daar verschuiven de namen. De beheerdocumentatie over office noemt Collabora Online. Dat kan als aparte server of als ingebouwde app. In de Nextcloud App Store heet die app "Nextcloud Office (Collabora)". Dezelfde documentatie noemt nu ook een Nextcloud Office op basis van Euro-Office. Die variant heeft een eigen Euro-Office Document Server nodig.

Wie liever ONLYOFFICE gebruikt, vindt in de App Store een ONLYOFFICE-koppeling. Dat is een app van een derde partij, en hij zit niet standaard in Nextcloud. Zowel de Collabora-app als de ONLYOFFICE-app noemt Nextcloud 35 als hoogste ondersteunde versie. Welke editor bij jouw server past, lees je in ONLYOFFICE en Collabora vergeleken op een eigen server.

Welke versie van Nextcloud is nu actueel?

Nextcloud gebruikt twee soorten namen, en dat zorgt vaak voor verwarring. De productnaam is een Hub-naam, zoals Hub 26 Summer. De server zelf heeft een gewoon versienummer, zoals 35. Op 14 oktober 2026 noemt nextcloud.com Hub 26 Summer als de actuele release. Die verscheen op 16 september 2026.

Het onderhouds- en releaseschema op GitHub koppelt de namen aan de nummers:

• Hub 26 Winter is Nextcloud 33, uitgebracht op 18 februari 2026.
• Hub 26 Spring is Nextcloud 34, uitgebracht op 9 juni 2026.
• Hub 26 Summer is Nextcloud 35, uitgebracht op 16 september 2026.

De naam "Hub 26" zegt dus niet welke server je draait, want drie releases dragen die naam. Vraag je provider of beheerder daarom altijd naar het versienummer. Volgens hetzelfde schema is versie 32 (Hub 25 Autumn) in september 2026 uit de ondersteuning gegaan. Draai je die nog, dan krijg je geen onderhoudsreleases meer.

Op welke manieren kun je Nextcloud gebruiken?

De installatiepagina noemt drie routes. Ze verschillen vooral in wie het werk doet en wie de server beheert.

Zelf hosten op een VPS

Je huurt een VPS (virtual private server, een virtuele server bij een hostingbedrijf) en installeert Nextcloud zelf. De software is gratis. Nextcloud levert de server als ZIP- of tar.bz2-archief, als All-in-One Docker-image en via een webinstaller. Daarnaast zijn er communityversies voor Docker, Snap en NextcloudPi. De server draait niet op Windows. Op een Windows-server heb je een virtuele machine of Docker nodig.

Dit is de route met de meeste controle. Jij kiest waar de server staat en wie er toegang heeft. Een complete opzet met Docker, TLS (transport layer security, de versleuteling achter https) en back-ups staat in Nextcloud op een VPS met Docker, TLS en back-ups.

Een beheerde omgeving bij een provider

Wil je de server niet zelf beheren, dan neem je een account bij een hostingpartner. Volgens de aanmeldpagina bieden de providers die daar staan allemaal een gratis account met 2 tot 5 GB opslag. Wie meer wil, kan bij die providers betalen, tot en met een eigen, aparte omgeving.

Let goed op wie je leverancier is. Het account is van de provider, niet van Nextcloud GmbH. Nextcloud schrijft er zelf bij dat het niet verantwoordelijk is voor de diensten van die providers. Lees dus de voorwaarden van de provider zelf, ook over de plaats waar je data staat.

Een Enterprise-abonnement

Organisaties kunnen een betaald abonnement nemen bij Nextcloud GmbH zelf. De enterprisepagina belooft ondersteuning door de eigen engineers en tot 5 à 10 jaar langetermijnondersteuning voor stabiele releases. Via de installatiepagina kun je Enterprise 30 dagen gratis proberen. Wat het verschil is tussen de gratis versie en Enterprise, staat in Is Nextcloud gratis? Hub tegenover Enterprise.

Hoeveel tijd kost Nextcloud zelf hosten?

Dit is het deel dat veel mensen onderschatten. Volgens het releaseschema in de documentatie verschijnt er ongeveer elke zestien weken een nieuwe hoofdversie, een major. Elke major krijgt een jaar ondersteuning. Onderhoudsreleases komen ongeveer elke vier weken. Daaruit volgen vier vaste taken.

1. Elke maand bijwerken. Een server die onderhoudsreleases overslaat, loopt achter op de code die het project nog onderhoudt.
2. Een paar keer per jaar een major-upgrade. De upgradehandleiding is daar streng over: "You cannot skip major releases." Je gaat dus van 33 naar 34 en daarna naar 35, nooit rechtstreeks van 33 naar 35. Voor elke stap werk je eerst bij naar de laatste onderhoudsrelease van je huidige major.
3. Back-ups maken die je ook kunt terugzetten. De handleiding raadt een verse back-up aan voor elke upgrade. Teruggaan naar een oudere versie wordt niet ondersteund. Gaat een upgrade mis, dan is die back-up dus je weg terug.
4. Je apps controleren. De App Store toont per app de hoogste Nextcloud-versie die de app ondersteunt. Gebruik je Collabora of ONLYOFFICE, kijk dan voor een major-upgrade eerst of die app de nieuwe versie al ondersteunt.

Reken het even uit. Er komt ongeveer elke vier maanden een major, en elke major blijft een jaar ondersteund. Wie binnen de ondersteuning wil blijven, doet daarom gemiddeld drie major-upgrades per jaar. Dat getal staat niet zo op de site, maar het volgt direct uit de twee regels hierboven.

Wat Nextcloud verder lastig maakt op een kleine server, lees je in de grenzen van Nextcloud op een VPS.

Waarom praat Nederland nu over Nextcloud?

Drie ontwikkelingen uit 2026 maken Nextcloud actueel voor Nederlandse lezers. Geen ervan betekent dat iedereen moet overstappen.

De Rijksoverheid onderzoekt Nextcloud. Binnenlands Bestuur meldde op 12 juni 2026 dat de minister van BZK (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) in antwoorden op Kamervragen schreef dat "het open-sourceplatform Nextcloud wordt onderzocht als onderdeel van een toekomstige soevereine digitale werkomgeving". Onderzocht betekent hier onderzocht. De overheid heeft Nextcloud niet gekozen en niet ingevoerd. Volgens het artikel wordt de financiering nog verkend, en wordt ook nog bekeken welke rol Nextcloud zou kunnen spelen.

KPN verkoopt een Nextcloud-dienst. KPN biedt Empower Nextcloud aan als "soevereine werkplek", met hosting in Nederlandse KPN-datacenters. Het aanbod staat onder Grootzakelijk, dus het is bedoeld voor grote organisaties. De pagina noemt geen prijs. "Soeverein" is de eigen marketingterm van KPN.

Microsoft verandert de opslag bij 365. Volgens de supportpagina van Microsoft krijgen Microsoft 365 Family en Premium 2 TB gedeelde cloudopslag. Nieuwe en geüpgradede abonnementen hebben dat sinds 8 oktober 2026. Voor bestaande abonnees gaat de wijziging volgens Microsoft meestal in na de eerste verlenging op of na 2 mei 2027. Deelt jouw huishouden een abonnement, reken dan zelf na wat gedeelde opslag voor jullie betekent. Wie daardoor gaat rondkijken, vindt in zelfgehoste alternatieven voor Dropbox meer opties dan alleen Nextcloud.

Wat verandert er voor de AVG als je bestanden op je eigen VPS staan?

De AVG (Algemene verordening gegevensbescherming) is de Nederlandse naam van de Europese GDPR. Dit deel is vooral belangrijk als je Nextcloud gebruikt voor een bedrijf of vereniging, en er persoonsgegevens van anderen in zet. Denk aan klantdossiers of gegevens van personeel.

De AVG kent twee rollen. De verwerkingsverantwoordelijke is volgens artikel 4 de partij die "het doel van en de middelen voor de verwerking van persoonsgegevens vaststelt". De verwerker is de partij die persoonsgegevens verwerkt "ten behoeve van de verwerkingsverantwoordelijke". Als jij beslist waarom en hoe de bestanden in Nextcloud staan, dan ben jij de verwerkingsverantwoordelijke. Dat staat los van wie de server beheert.

Wat je wint met een eigen VPS, is controle. Jij kiest het hostingbedrijf en het land van de server. Jij bepaalt welke accounts er zijn en wie beheerrechten heeft. Er zit geen groot platform tussen jou en je bestanden.

Die controle brengt ook werk mee, en dat werk is van jou:

• Beveiliging en toegang. Artikel 24 zegt dat de verwerkingsverantwoordelijke "passende technische en organisatorische maatregelen" treft. Op een eigen server zijn dat jouw maatregelen: sterke wachtwoorden, tweestapsverificatie, updates en een klein aantal beheerders.
• Back-ups. Een eigen server heeft geen back-up totdat jij er een maakt. Bewaar die back-up buiten de server zelf, en test of het terugzetten werkt.
• Een verwerkersovereenkomst met je host. Verwerkt het hostingbedrijf persoonsgegevens namens jou, dan is het een verwerker. Artikel 28, lid 3, zegt dat die verwerking "wordt geregeld in een overeenkomst of andere rechtshandeling". Vraag je host dus naar een verwerkersovereenkomst, voordat er persoonsgegevens op de server komen.

Dit is een uitleg van de tekst van de verordening, geen juridisch advies. Twijfel je of jouw situatie onder de AVG valt, leg die dan voor aan een jurist of lees de uitleg van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Voor wie is Nextcloud niet bedoeld?

Nextcloud is een goede keuze als je controle wilt en tijd hebt voor beheer. Voor twee groepen past het minder goed.

• Wie nul onderhoud wil. Zelf hosten betekent maandelijkse updates en een paar major-upgrades per jaar. Ook de back-ups test je zelf. Een beheerde provider neemt een deel van dat werk over, maar dan moet je die provider vertrouwen met je data. Wil je helemaal niets beheren, dan past een gewone clouddienst beter bij je.
• Wie alleen mappen wil synchroniseren. Heb je geen agenda, Talk of online office nodig, dan is Nextcloud een grote installatie voor een kleine taak. Een eenvoudiger synchronisatieprogramma kan dan genoeg zijn. Het verschil lees je in Syncthing tegenover Nextcloud, en bredere opties staan in zelfgehoste alternatieven voor Nextcloud.

FAQ

Is Nextcloud gratis?

De serversoftware is gratis en open source onder de AGPL-3.0. Je betaalt wel voor de server waarop je het draait, of voor een provider die het voor je beheert. Providers op de aanmeldpagina van Nextcloud bieden een gratis account met 2 tot 5 GB. Nextcloud GmbH verkoopt daarnaast een betaald Enterprise-abonnement, dat je via de installatiepagina 30 dagen gratis kunt proberen.

Is Nextcloud hetzelfde als ownCloud?

Nee. Nextcloud begon in juni 2016 als fork van ownCloud. Het persbericht van 2 juni 2016 heet "Core ownCloud Contributors Fork ownCloud Into Nextcloud". Sindsdien zijn het aparte projecten. Nextcloud wordt gemaakt door Nextcloud GmbH, met als juridisch adres Stuttgart.

Welke Nextcloud-versie hoort bij Hub 26 Summer?

Hub 26 Summer is Nextcloud 35, uitgebracht op 16 september 2026. Hub 26 Spring is versie 34 en Hub 26 Winter is versie 33. Omdat drie releases de naam "Hub 26" dragen, zegt de Hub-naam zonder seizoen niet welke server je draait. Kijk daarom altijd naar het versienummer.

Kan ik bij het upgraden een Nextcloud-versie overslaan?

Nee. De upgradehandleiding zegt: "You cannot skip major releases." Van 33 naar 35 ga je via 34. Werk voor elke stap eerst bij naar de laatste onderhoudsrelease van je huidige versie. Maak vooraf een verse back-up, want teruggaan naar een oudere versie wordt niet ondersteund.

Gebruikt de Nederlandse overheid Nextcloud?

Niet als vaste keuze. Binnenlands Bestuur meldde op 12 juni 2026 dat de minister van BZK in antwoorden op Kamervragen schreef dat Nextcloud "wordt onderzocht als onderdeel van een toekomstige soevereine digitale werkomgeving". Het platform wordt dus onderzocht. Het is niet gekozen en niet ingevoerd, en volgens het artikel wordt de financiering nog verkend.