Jak bezpiecznie przenieść serwer na nowy VPS
Poznaj sprawdzoną procedurę migracji serwera Linux na nowy VPS. Dowiedz się jak przygotować środowisko, zsynchronizować bazę danych i poprawnie przełączyć rekordy DNS.
Migracja serwera na nowy VPS jako zaplanowane przełączenie
Aby przeprowadzić migrację serwera na nowy VPS, należy potraktować przeniesienie jako zaplanowane przełączenie, a nie zwykłe kopiowanie danych. Nową maszynę należy skonfigurować od podstaw, zsynchronizować dane dwukrotnie i zweryfikować jej poprawne działanie na przypisanym adresie IP przed jakąkolwiek zmianą w DNS. Dopiero po potwierdzeniu gotowości należy zmienić rekordy i pozostawić stary serwer uruchomiony do czasu uzyskania pewności co do stabilności nowego środowiska. Kopiowanie bajtów jest najprostszą częścią procesu. Kolejność operacji decyduje o tym, czy migracja przebiegnie bezproblemowo, czy wygeneruje koszty.
Niniejszy przewodnik dotyczy jednego serwera Linux obsługującego aplikację webową, bazę danych oraz certyfikat TLS (transport layer security). Scenariusz ten obejmuje większość konfiguracji typu single-server. W procesie biorą udział dwa hosty, dlatego w każdym przykładzie w komentarzu wskazano, na którym hoście należy wykonać polecenie. Adresy pochodzą z zakresów dokumentacyjnych: 198.51.100.10 to stary serwer, a 203.0.113.20 to nowy.
Przed rozpoczęciem należy zapoznać się z całą procedurą. Pierwszy krok, polegający na obniżeniu wartości TTL w rekordach DNS, musi zostać wykonany na kilka dni przed właściwą migracją.
Sporządź inwentaryzację przed przystąpieniem do budowy
Nie można odtworzyć serwera, którego konfiguracja nie została opisana. Poświęć godzinę na spisanie zadań wykonywanych przez stary serwer, ponieważ po migracji zawsze psuje się to, o czym nikt nie pamiętał: zadanie cron, wyjątek w zaporze sieciowej lub plik środowiskowy znajdujący się poza katalogiem aplikacji.
Uruchom poniższe polecenia na starym serwerze i przechowuj dane wyjściowe w miejscu dostępnym z poziomu nowej maszyny.
# old server: packages you asked for, not the dependencies they pulled in
apt-mark showmanual > ~/inv-packages.txt
# old server: what runs now, and what starts at boot
systemctl list-units --type=service --state=running --no-pager > ~/inv-services.txt
systemctl list-unit-files --state=enabled --no-pager >> ~/inv-services.txt
systemctl list-timers --all --no-pager > ~/inv-timers.txt
# old server: what is listening, on which address and port
sudo ss -tulpn > ~/inv-ports.txt
# old server: human accounts, skipping the system ones
awk -F: '$3 >= 1000 && $3 < 65534 {print $1, $3, $6, $7}' /etc/passwdapt-mark showmanual to lista, którą warto posiadać, ponieważ pomija ona wszystkie pakiety zainstalowane jako zależności. Pełne polecenie dpkg --get-selections na pięcioletnim serwerze zwróci dwa tysiące linii i nie dostarczy żadnych informacji o przeznaczeniu systemu.
Zaplanowane zadania ukrywają się w dwóch miejscach, dlatego sprawdź oba. Zadanie uruchamiane tylko raz w miesiącu to takie, które odkryjesz sześć tygodni po migracji.
# old server: per-user crontabs, then the system drop-ins
for u in $(cut -d: -f1 /etc/passwd); do sudo crontab -lu "$u" 2>/dev/null | sed "s/^/$u: /"; done
sudo ls -la /etc/cron.d /etc/cron.daily /etc/cron.hourlyNastępnie sprawdź elementy, które nie są zwykłymi plikami: reguły zapory sieciowej, certyfikaty, bazy danych oraz rzeczywistą ilość danych do przeniesienia.
# old server
sudo ufw status verbose # or: sudo nft list ruleset
sudo certbot certificates
sudo -u postgres psql -c '\l' # or: sudo mysql -e 'SHOW DATABASES;'
sudo du -xh --max-depth=1 / | sort -hcertbot certificates wyświetla nazwę każdego certyfikatu, obsługiwane domeny, datę wygaśnięcia oraz ścieżki plików na dysku. Dane wyjściowe tego polecenia stanowią listę kontrolną TLS. du -x działa w obrębie jednego systemu plików, więc nie przeszuka zamontowanego wolumenu kopii zapasowej i nie poda zawyżonego wyniku.
Dwa elementy znajdują się poza serwerem i są za każdym razem pomijane. Po pierwsze, każda zewnętrzna usługa, która korzysta z listy dozwolonych adresów IP (allowlist) Twojego serwera: bramka płatności, zarządzana baza danych, przekaźnik SMTP lub API partnera. Nowa maszyna otrzyma nowy adres, więc przed przełączeniem usług należy dodać nowy adres IP do tych list. Po drugie, rekordy DNS, których nie utworzyłeś samodzielnie, takie jak rekord MX lub rekord SPF zawierający stary adres IP w polu tekstowym.
Dlaczego warto przeprowadzić ponowną instalację zamiast klonowania starego systemu plików root
Klonowanie całego systemu plików root na nowy VPS wydaje się szybsze i takie jest, dopóki nie pojawią się problemy. System plików root, który pracował w środowisku produkcyjnym przez lata, zawiera ręcznie edytowane konfiguracje, których nikt nie udokumentował, pakiety z repozytoriów, które już nie istnieją, oraz konfigurację rozruchu dostosowaną do wirtualnego sprzętu starej platformy. Importując wszystko, przenosisz również przyczyny, dla których zdecydowano się na migrację.
Ponowna instalacja jest wolniejsza pierwszego dnia, ale tańsza w każdym kolejnym. Instalujesz aktualne wydanie, stosujesz podstawowe zabezpieczenia, a następnie kopiujesz tylko dane: katalog aplikacji, konfiguracje witryn, zrzut bazy danych, certyfikaty oraz pliki użytkowników. Wszystko, czego nie potrafisz wyjaśnić, nie powinno zostać przeniesione. Skonfiguruj nową maszynę tak, jak każdą inną, korzystając z pierwszych dziesięciu minut na nowym VPS, a następnie dodawaj usługi z inwentarza jedna po drugiej, weryfikując poprawność działania każdej z nich przed dodaniem kolejnej.
Kiedy przywrócenie obrazu lub migawki jest właściwym rozwiązaniem
Istnieje jeden uzasadniony wyjątek od odbudowy systemu. Jeśli stary serwer nie uruchamia się lub aplikacja jest na tyle stara, że nikt nie jest w stanie odbudować jej ze źródeł, przywrócenie obrazu dostawcy lub migawki jest pragmatycznym rozwiązaniem. Przenośność obrazu zależy od platformy: AWS na przykład wspiera eksport większości instancji EC2 do Citrix Xen, Microsoft Hyper-V lub VMware vSphere, z zastrzeżeniem ograniczeń eksportu. Przed poleganiem na przywróceniu danych należy sprawdzić wsparcie eksportu platformy źródłowej oraz wymagania platformy docelowej dotyczące formatu dysku, urządzeń wirtualnych i sieci.
Migawka działającego serwera niesie ze sobą ten sam problem spójności, co każda inna kopia plików działającej bazy danych, chyba że proces tworzenia migawki jest skoordynowany z bazą danych lub przechwytuje spójny zestaw jej plików i logów. Przywracanie obrazu należy traktować jako ścieżkę odzyskiwania danych, a nie plan migracji. Przed oparciem na tym planu działania, należy zapoznać się z dlaczego migawka nie jest tym samym co kopia zapasowa.
Przepływ plików: rsync przez SSH
Uruchom rsync ze starego serwera, wypychając dane na nowy. Wypychanie jest zazwyczaj prostsze, ponieważ stary serwer posiada już dane i może odczytać je wszystkie jako sudo. Odbierający proces rsync również musi działać jako root, aby zachować uprawnienia i uprzywilejowane rozszerzone atrybuty; poniższe przykłady wymagają dostępu SSH z uprawnieniami roota na nowym serwerze.
# old server: dry run first, and read what it says it will do
sudo rsync -aHAX --dry-run --itemize-changes \
-e 'ssh -i /root/.ssh/id_ed25519' \
/srv/app/ root@203.0.113.20:/srv/app/
# old server: the real bulk pass
sudo rsync -aHAX --info=progress2 \
-e 'ssh -i /root/.ssh/id_ed25519' \
/srv/app/ root@203.0.113.20:/srv/app/Flagi mają znaczenie. -a zachowuje uprawnienia, znaczniki czasu, dowiązania symboliczne oraz właściciela. -H utrzymuje dowiązania twarde jako dowiązania twarde, zamiast rozwijać je do osobnych kopii. -A kopiuje listy kontroli dostępu POSIX (ACL), a -X kopiuje rozszerzone atrybuty. Bez tych dwóch ostatnich, plik wyglądający identycznie może zachowywać się inaczej, ponieważ etykiety SELinux i listy ACL znajdują się w rozszerzonych atrybutach i nie są rejestrowane w żaden inny sposób.
Dwa szczegóły powodują większość błędów w tym procesie.
Końcowy ukośnik decyduje o miejscu docelowym danych. /srv/app/ oznacza zawartość tego katalogu. /srv/app oznacza sam katalog. Błąd w tym miejscu spowoduje powstanie /srv/app/app na nowym serwerze, a aplikacja po uruchomieniu zgłosi brak plików, ponieważ ścieżki, z którymi została skonfigurowana, znajdują się teraz o jeden poziom za płytko.
W sudo tylda oznacza katalog domowy roota. Zapisanie -e 'ssh -i ~/.ssh/id_ed25519' wewnątrz sudo rsync powoduje szukanie klucza w /root/.ssh, a nie w Twoim własnym katalogu domowym. Jeśli klucza tam nie ma, SSH wyświetli Permission denied (publickey), a rsync wyświetli rsync: connection unexpectedly closed i zakończy działanie z kodem wyjścia różnym od zera. Podawaj pełną ścieżkę do klucza. Jeśli komunikat o uwierzytelnieniu nadal się pojawia po poprawieniu ścieżki, błąd publickey ma krótką listę przyczyn, a kolejnym krokiem jest sprawdzenie uprawnień do katalogów na nowym serwerze.
Własność plików wymaga podjęcia decyzji. Działając jako root, rsync domyślnie mapuje właściciela i grupę według nazwy, więc plik należący do www-data na starym serwerze stanie się własnością www-data na nowym, nawet jeśli numeryczny identyfikator UID (user ID) jest inny. Jest to pożądane zachowanie przy przenoszeniu systemu. Dodaj --numeric-ids, gdy zachodzi potrzeba zachowania numerycznej własności zamiast mapowania nazw kont, a następnie sprawdź wynik za pomocą ls -ln, ponieważ plik należący do UID bez pasującego konta będzie wyświetlany jako sama liczba; dostęp nadal zależy od numerycznych identyfikatorów, uprawnień i list ACL.
Uruchom kopiowanie głównej części danych z kilkudniowym wyprzedzeniem, gdy stary serwer nadal obsługuje ruch. Powtarzaj ten proces dowolną liczbę razy: rsync przesyła tylko to, co uległo zmianie, więc drugie przejście zajmie minuty zamiast godzin. Ostatnie przejście, wykonane w oknie serwisowym, powinno zawierać --delete, aby pliki usunięte na starym serwerze zniknęły również na nowym.
# old server: final pass, inside the window, after the app has stopped writing
sudo rsync -aHAX --delete --info=progress2 \
-e 'ssh -i /root/.ssh/id_ed25519' \
/srv/app/ root@203.0.113.20:/srv/app/--delete usuwa pliki w lokalizacji docelowej, których nie ma w źródle, więc błędna ścieżka źródłowa w połączeniu z --delete opróżni katalog docelowy. Zawsze uruchamiaj to polecenie z --dry-run. Długotrwałe transfery przerywają się również w przypadku zerwania sesji SSH na laptopie, dlatego uruchamiaj je wewnątrz tmux lub screen na starym serwerze. Dodaj --bwlimit=20M, jeśli kopiowanie wysyca łącze, podczas gdy stary serwer nadal obsługuje użytkowników.
Migracja bazy danych: natywny zrzut
Baza danych nie jest zwykłym katalogiem plików, mimo że tak wygląda. To zestaw plików, stan w pamięci operacyjnej oraz dziennik transakcji (write-ahead log), spójny wyłącznie w momentach określonych przez sam silnik bazy danych. Należy używać dedykowanych narzędzi.
PostgreSQL wymaga dwóch zrzutów, ponieważ role są współdzielone w całym klastrze, a pg_dump ich nie uwzględnia:
# old server
sudo -u postgres pg_dumpall --globals-only -f /var/backups/globals.sql
sudo -u postgres pg_dump -Fc -f /var/backups/appdb.dump appdb# new server: restore in this order
sudo -u postgres psql -f /var/backups/globals.sql
sudo -u postgres createdb -O appuser appdb
sudo -u postgres pg_restore -d appdb --no-owner /var/backups/appdb.dumpPominięcie globals.sql skutkuje odtworzeniem wszystkich tabel, do których żadna rola aplikacji nie ma dostępu, ponieważ instrukcje GRANT odwołują się do nieistniejącego użytkownika. -Fc zapisuje dane w niestandardowym formacie archiwum, który odczytuje wyłącznie pg_restore i który pozwala na późniejsze przywrócenie wybranych tabel. Przywracanie należy przeprowadzać w tej samej lub nowszej wersji głównej. Przejście do starszej wersji nie jest gwarantowane, a sposób wystąpienia błędu zależy od różnicy między wersjami. pg_restore odrzuca archiwum z błędem unsupported version (1.16) in file header przed rozpoczęciem zapisu tylko wtedy, gdy format archiwum jest nowszy niż obsługiwany, co dzieje się, gdy pg_restore z PostgreSQL 16 napotyka zrzut z wersji 17 lub 18. PostgreSQL 17 i 18 zapisują dane w tym samym formacie 1.16, więc pg_restore z wersji 17 zaakceptuje zrzut z 18, rozpocznie przywracanie i może utworzyć tabele oraz załadować dane, zanim napotka element nieobsługiwany przez starszy serwer (stan na 13 listopada 2026, przy wersji 18.7 jako aktualnym wydaniu). W przypadku konieczności przejścia z wersji 18 do 17, należy najpierw przywrócić dane do tymczasowej bazy i przygotować się na ręczną edycję zrzutu w celu usunięcia składni nieobsługiwanej przez starszy serwer.
MySQL i MariaDB korzystają z jednego polecenia. Należy jawnie określić opcje, ponieważ większość z nich nie jest domyślna:
# old server
sudo mysqldump --single-transaction --routines --triggers --events \
--databases appdb > /var/backups/appdb.sql# new server
sudo mysql < /var/backups/appdb.sql--single-transaction tworzy spójną migawkę bez blokowania operacji zapisu, ale tylko dla tabel InnoDB. Tabele MyISAM w tej samej bazie są kopiowane bez tej gwarancji, dlatego przed zaufaniem zrzutowi należy sprawdzić silniki pamięci masowej. Opcje --routines oraz --events są domyślnie wyłączone, co oznacza, że zwykły zrzut przywróci dane, ale pominie procedury składowane i zaplanowane zdarzenia. Opcja --triggers jest domyślnie włączona w MySQL i MariaDB; jawne jej podanie nic nie kosztuje i dokumentuje intencję. Użytkownicy bazy danych i ich uprawnienia znajdują się w systemowej bazie mysql, której zrzut --databases appdb nie obejmuje, dlatego należy odtworzyć je na nowym serwerze za pomocą CREATE USER oraz GRANT. W MariaDB narzędzie nazywa się mariadb-dump. Od wersji MariaDB 11.0 nazwa mysqldump jest jedynie przestarzałym dowiązaniem symbolicznym, a oficjalny obraz Docker mariadb w ogóle go nie zawiera, więc w MariaDB 11 lub nowszej należy uruchomić mariadb-dump z tymi samymi opcjami i przywrócić dane za pomocą mariadb (stan na październik 2026).
SQLite to pojedynczy plik, a jego kopiowanie w trakcie zapisu przez aplikację może doprowadzić do powstania uszkodzonego pliku. Istnieje bezpieczna ścieżka postępowania:
# old server
sqlite3 /var/lib/app/app.db ".backup '/var/backups/app.db'"Niezależnie od silnika, należy zweryfikować zrzut przed jego użyciem. Zrzut przerwany z powodu braku miejsca na dysku może doprowadzić do częściowego przywrócenia danych, z błędami pojawiającymi się dopiero w momencie dotarcia do uciętej instrukcji lub danych archiwalnych.
# old server: a complete mysqldump ends with a line reading "-- Dump completed on ..."
tail -n 3 /var/backups/appdb.sql
# new server: after restore, count rows in a table whose size you know
sudo mysql -e 'SELECT COUNT(*) FROM appdb.orders;'Dlaczego nie należy używać rsync do kopiowania działającej bazy danych
Narzędzie rsync kopiuje pliki pojedynczo. Działająca baza danych zapisuje dane do wielu plików jednocześnie, więc w momencie, gdy rsync dociera do ostatniego pliku, pierwszy jest już nieaktualny. Kopia zawiera strony danych pochodzące z różnych momentów czasowych, co stanowi stan, w którym baza nigdy się nie znajdowała. Skutkiem jest albo serwer, który odmawia uruchomienia, albo gorszy scenariusz: serwer uruchamia się, przez tydzień zwraca poprawne wyniki, a następnie ulega awarii, gdy zapytanie trafi na uszkodzoną stronę danych. W międzyczasie nie pojawiają się żadne ostrzeżenia.
Istnieją dwa bezpieczne sposoby przenoszenia plików bazy danych. Pierwszy to zatrzymanie bazy, skopiowanie plików i ponowne uruchomienie: jest to metoda poprawna, prosta, ale wiąże się z przestojem trwającym tyle, co proces kopiowania. Drugi sposób to użycie narzędzia przeznaczonego do tworzenia fizycznej kopii działającego serwera. W przypadku PostgreSQL jest to pg_basebackup, które współpracuje z serwerem, zapewniając spójność kopii:
# new server: pull a physical copy from the old one
pg_basebackup -h 198.51.100.10 -U replicator -D /var/lib/postgresql/16/main -X stream -PWymaga to roli z atrybutem REPLICATION oraz odpowiedniego wpisu pg_hba.conf na starym serwerze, co wiąże się z większym nakładem pracy konfiguracyjnej niż w przypadku zrzutu (dump). Metoda ta jest opłacalna, gdy baza danych jest na tyle duża, że czas wykonania zrzutu i odtworzenia danych przekracza dopuszczalne okno serwisowe. W przypadku typowej migracji pojedynczego serwera, lepszym rozwiązaniem jest zrzut danych.
Przebudowa certyfikatów przed przełączeniem, a nie po nim
Certyfikat TLS jest powiązany z nazwą domeny, a nie z adresem IP, dlatego sam plik certyfikatu można przenieść bez problemów. Problematyczne jest natomiast odnawianie. W przypadku wyzwania HTTP-01 urząd certyfikacji pobiera odpowiedź na wyzwanie przez port 80 dla certyfikowanej nazwy; przed zmianą rekordów DNS stary serwer musi obsłużyć tę odpowiedź lub przekierować żądania weryfikacji na nowy serwer, aby odnowienie zakończyło się powodzeniem.
Pierwszą opcją jest skopiowanie istniejących certyfikatów oraz ich stanu odnowienia. Pozostają one ważne do daty wygaśnięcia, niezależnie od tego, na którym serwerze się znajdują.
# old server
sudo rsync -aHAX -e 'ssh -i /root/.ssh/id_ed25519' \
/etc/letsencrypt/ root@203.0.113.20:/etc/letsencrypt/Każdy plik w /etc/letsencrypt/renewal/ wskazuje wtyczkę uwierzytelniającą, która wydała certyfikat, dlatego należy zainstalować tę samą wtyczkę na nowym serwerze (na przykład python3-certbot-nginx), w przeciwnym razie pierwsze odnowienie zakończy się błędem informującym o nieznanym uwierzytelniaczu. Należy zweryfikować działanie odnowienia przed poleganiem na nim:
# new server, after DNS has moved or validation forwarding is configured
sudo certbot renew --dry-runDrugą opcją jest wydanie nowego certyfikatu na nowym serwerze przy użyciu wyzwania DNS-01, które potwierdza kontrolę poprzez rekord TXT i nie wymaga dostępu do portu 80. Metoda ta działa przed migracją, gdy nazwa wciąż wskazuje na stary serwer, co czyni ją czystszym rozwiązaniem, jeśli można zautomatyzować obsługę dostawcy DNS. Wydawanie certyfikatów przy użyciu wyzwania DNS-01 opisuje konfigurację wtyczki oraz poświadczeń.
Wyzwanie HTTP-01 działa również przed zmianą DNS domeny, jeśli stary serwer przekierowuje żądania /.well-known/acme-challenge/ na oddzielną publiczną nazwę hosta wskazującą na nowy serwer, gdzie obsługiwane są pasujące odpowiedzi na wyzwania. Let’s Encrypt podąża za maksymalnie 10 przekierowaniami, używając protokołu HTTP lub HTTPS na portach 80 lub 443.
W obu przypadkach należy sprawdzić, co faktycznie prezentuje nowy serwer, bez zmiany ustawień DNS:
# your laptop
echo | openssl s_client -connect 203.0.113.20:443 -servername example.com 2>/dev/null \
| openssl x509 -noout -subject -dates -issuer-servername wysyła SNI (server name indication), co pozwala serwerowi WWW wybrać właściwy wirtualny host. Pominięcie tego parametru spowoduje otrzymanie domyślnego certyfikatu dla danego adresu IP oraz błąd niezgodności, który wygląda na poważny problem, choć nim nie jest.
Obniżenie wartości DNS TTL na kilka dni przed migracją
DNS to miejsce, w którym nawet starannie zaplanowana migracja może zawieść, ponieważ opóźnienie jest wpisane w działanie protokołu, a obniżenie TTL w dniu migracji nie skraca czasu życia rekordów już znajdujących się w pamięci podręcznej. Resolver, który zbuforował rekord A, będzie go serwował przez czas określony w wartości TTL (time to live), którą otrzymał w momencie zapytania. Obniżenie TTL w tej chwili nie wpłynie na resolver, który pobrał rekord dziesięć minut temu z poprzednią wartością: będzie on przechowywał stary rekord przez pozostały czas starego TTL i dopiero wtedy pobierze nową, krótszą wartość. Dlatego należy obniżyć TTL z wyprzedzeniem wynoszącym co najmniej jeden pełny okres starego TTL przed planowaną migracją. Jednodniowe wyprzedzenie jest bezpiecznym rozwiązaniem. Jeśli te zagadnienia są nowe, przewodnik po rekordach, resolverach i mechanizmach buforowania stanowi odpowiednie wprowadzenie.
Poniższe liczby wynikają z obliczeń matematycznych opartych na wartości TTL, a nie z pomiarów.
Dane, na których opiera się ten wykres
[
{
"label": "TTL 3600 s",
"ttl_seconds": 3600,
"worst_case_stale_minutes": 60
},
{
"label": "TTL 900 s",
"ttl_seconds": 900,
"worst_case_stale_minutes": 15
},
{
"label": "TTL 300 s (lowered for cutover)",
"ttl_seconds": 300,
"worst_case_stale_minutes": 5
},
{
"label": "TTL 60 s (short window)",
"ttl_seconds": 60,
"worst_case_stale_minutes": 1
}
]Rekord A opublikowany z TTL wynoszącym 3600 sekund może kierować użytkowników na stary adres IP przez 60 minut po wprowadzeniu zmiany. Po obniżeniu wartości do 300 sekund, ten najgorszy scenariusz skraca się do 5 minut. Należy traktować te wartości jako absolutne minimum, a nie gwarancję. Niektóre resolvory stosują własne minimalne wartości TTL i ignorują krótsze czasy, a niektóre środowiska uruchomieniowe aplikacji buforują rozwiązany adres na czas działania procesu. Oznacza to, że klient, który uruchomił się przed zmianą, może nie ponowić zapytania aż do momentu restartu.
Podczas sprawdzania, czy niższy TTL jest aktywny, należy odczytać odpowiedź autorytatywną, a nie własną pamięć podręczną:
# your laptop: ask the zone's own nameserver, so no cache is involved
dig +short NS example.com
dig +noall +answer @$(dig +short NS example.com | head -n1) example.com ADrugie pole w tej linii odpowiedzi to wartość TTL w sekundach. Następnie należy zweryfikować rekordy, o których często się zapomina: rekord AAAA, jeśli stary serwer obsługiwał IPv6, nazwę www, gdy jest ona osobnym rekordem A, a nie CNAME, każdy rekord MX wskazujący na ten serwer, rekord SPF zawierający stary adres IP oraz rekord odwrotnego DNS (PTR) dla nowego adresu. Rekord PTR należy ustawić w panelu sterowania dostawcy przed migracją, jeśli serwer wysyła pocztę. Serwery odbierające pocztę sprawdzają ten rekord, a jego brak skutkuje odrzuceniem wiadomości wiele godzin po tym, jak wszystko inne wydawało się działać poprawnie.
Weryfikacja nowego serwera po adresie IP przed zmianą DNS
Można przetestować całą aplikację na nowym serwerze, podczas gdy rekordy DNS nadal wskazują na stary. Należy nadpisać rozpoznawanie nazwy dla pojedynczego żądania:
# your laptop: force one name to the new IP, for this request only
curl -sS --resolve example.com:443:203.0.113.20 \
-o /dev/null -w '%{http_code} %{ssl_verify_result}\n' https://example.com/--resolve zmienia jedynie cel połączenia. Certyfikat TLS jest nadal weryfikowany względem rzeczywistej nazwy, co pozwala sprawdzić zarówno poprawność certyfikatu, jak i samej usługi. %{ssl_verify_result} wyświetla 0, gdy łańcuch certyfikatów zostanie zweryfikowany.
Aby przeglądać witrynę w przeglądarce, należy nadpisać nazwę dla całego systemu operacyjnego, dodając jeden wiersz do pliku /etc/hosts na laptopie lub do C:\Windows\System32\drivers\etc\hosts w systemie Windows:
203.0.113.20 example.com www.example.comNastępnie należy przejść przez aplikację w sposób, w jaki zrobiłby to użytkownik. Zalogować się. Załadować stronę odczytującą dane z bazy. Przesłać formularz, który zapisuje dane. Przesłać plik i potwierdzić jego zapis na dysku. Wywołać funkcję wysyłającą e-mail i sprawdzić, czy dotarł, ponieważ wychodzący ruch SMTP z nowego adresu IP często bywa problematyczny. Po zakończeniu testów należy niezwłocznie usunąć wpis z pliku hosts. Pozostawienie go skutkuje wielogodzinnym debugowaniem witryny, która dla wszystkich innych użytkowników działa poprawnie.
Procedura przełączenia krok po kroku
- Kilka dni wcześniej: zmniejsz wartość TTL, wykonaj wstępną synchronizację rsync, przygotuj nowy serwer i przetestuj go z użyciem nadpisania w pliku hosts.
- W dniu przełączenia, przed oknem serwisowym: dodaj nowy adres IP do wszystkich list dozwolonych podmiotów zewnętrznych i upewnij się, że zadanie kopii zapasowej na nowym serwerze jest skonfigurowane i wskazuje na odpowiednie repozytorium.
- Otwórz okno serwisowe: przełącz aplikację na starym serwerze w tryb konserwacji, aby wstrzymać przyjmowanie zapisów.
- Wykonaj końcowy zrzut bazy danych, a następnie uruchom ostatnią synchronizację rsync z flagą
--delete. - Przywróć zrzut na nowym serwerze i uruchom usługi.
- Przeprowadź ponowne testy przez
--resolveoraz nadpisanie w pliku hosts, w tym jeden rzeczywisty zapis. - Zmień rekordy A oraz AAAA na nowy adres IP.
- Monitoruj oba serwery. Dziennik dostępu starego serwera pokazuje, kto nadal tam trafia; liczba ta powinna spadać do zera w miarę wygasania TTL.
- Wyłącz stronę konserwacji na nowym serwerze; zablokuj możliwość zapisu na starym serwerze, dopóki zbuforowane odpowiedzi DNS kierują tam ruch.
- Pozostaw stary serwer uruchomiony i nienaruszony przez co najmniej tydzień.
Krok z trybem konserwacji jest najczęściej pomijany, a stanowi kluczowe zabezpieczenie. Gdy nowa baza danych przyjmie zapis, wycofanie zmian oznacza albo utratę tego zapisu, albo konieczność zrzutu nowej bazy i załadowania jej do starej. Kilkuminutowe okno tylko do odczytu jest mało kosztowne. Dwie bazy danych, które przyjęły zapisy, oznaczają dni ręcznej synchronizacji danych.
Plan wycofywania zmian
Zanim nowy serwer zacznie przyjmować zapisy produkcyjne, wycofanie zmian oznacza przywrócenie rekordów DNS na 198.51.100.10 i ponowne otwarcie starej aplikacji na zapis. Po tym, jak nowy serwer zacznie przyjmować zapisy, należy je tam zatrzymać, a następnie przywrócić lub uzgodnić nowe dane bazy danych oraz przesłane pliki na starym serwerze przed jego ponownym uruchomieniem. Proste wycofanie zmian zależy od czterech działań wykonanych wcześniej.
- Stary serwer nadal działa, jego usługi są aktywne, a dane nienaruszone. Zapisy zostały tam zatrzymane, ale serwer nie został wyłączony z eksploatacji.
- Wartość TTL jest nadal niska, więc droga powrotna jest tak samo szybka, jak droga do celu.
- Adres IP nowego serwera został dodany do list dozwolonych podmiotów zewnętrznych, a nie zastąpił starego adresu. Usunięcie starego adresu sprawia, że ścieżka wycofania zmian zawiedzie w bramce płatności.
- Nowy serwer nie przyjął żadnych zapisów, których nie można zidentyfikować, ponieważ jedynymi zapisami do tej pory były własne transakcje testowe.
Przed rozpoczęciem okna serwisowego należy ustalić, co wyzwala procedurę wycofania zmian. Wystarczą dwa wyzwalacze: każdy błąd, którego nie można zdiagnozować w określonej liczbie minut, oraz jakakolwiek utrata danych. Zapisanie ich z wyprzedzeniem zapobiega godzinom domysłów, które zmieniają dziesięciominutową awarię w długotrwały przestój.
Weryfikacja poprawności migracji
Migracja nie kończy się w momencie, gdy strona zaczyna się ładować. Należy sprawdzić elementy, które zawodzą dopiero po pewnym czasie.
# new server
systemctl --failed
journalctl -p err -b --no-pager | tail -n 40
sudo certbot certificates
sudo systemctl list-timers --all --no-pagerWynik systemctl --failed raportujący 0 loaded units listed jest pożądanym stanem. Polecenie certbot certificates powinno wskazywać oczekiwane daty wygaśnięcia, a list-timers powinno wyświetlać wszystkie zaplanowane zadania z inwentarza wraz z rzeczywistym czasem następnego uruchomienia, a nie pustym polem.
Następnie należy celowo zrestartować nowy serwer, obserwując proces. Usługa uruchomiona ręcznie i niewłączona w systemd działa bez zarzutu do momentu pierwszego nieplanowanego restartu o trzeciej nad ranem.
# new server
sudo reboot
# your laptop, once it comes back
curl -sS -o /dev/null -w '%{http_code}\n' https://example.com/Jeśli aplikacja działa w kontenerach, ta sama pułapka przybiera inną formę, ponieważ stos compose wymaga jawnej polityki restartu, aby uruchomić się automatycznie po restarcie systemu.
Ostatni test jest najłatwiejszy do odłożenia w czasie, a jednocześnie najważniejszy: zadanie kopii zapasowej. Migracja, która kończy się pozostawieniem serwera bez backupu, jedynie zamienia jedno ryzyko na inne. Należy ręcznie uruchomić kopię zapasową na nowej maszynie, a następnie przywrócić z niej pojedynczy plik do tymczasowego katalogu. Repozytorium restic z przetestowanym procesem przywracania to rozwiązanie, które faktycznie pomaga w sytuacji awaryjnej. Jeśli stary i nowy serwer działają równolegle przez tydzień, spójny sposób dostępu i konfiguracji każdego hosta zapobiega rozbieżnościom w ich ustawieniach, gdy oba są aktywne.
Po przełączeniu: stary serwer i ostatnie czynności
Stary serwer należy zachować przez okres od jednego do dwóch tygodni. Przed podjęciem decyzji o czasie jego utrzymania należy sprawdzić warunki rozliczeń i wypowiedzenia starego planu. Następnie należy zamknąć pozostałe kwestie.
- Ponowne użycie tej samej nazwy hosta w
~/.ssh/configdla nowej maszyny spowodujeWARNING: REMOTE HOST IDENTIFICATION HAS CHANGED!przy pierwszym połączeniu, ponieważ nazwa ta odpowiada teraz innym kluczem hosta. Należy usunąć nieaktualny wpis za pomocąssh-keygen -R example.comdopiero po upewnieniu się, co było przyczyną zmiany, a nie odruchowo, ponieważ to samo ostrzeżenie pojawia się w przypadku ataku typu interception. Migracja to również dobry moment na przegląd uprawnień kluczy, co opisano w zarządzanie kluczami SSH w małej infrastrukturze. - Należy wykonać ostatni snapshot lub kopię zapasową starego serwera i zapisać ją w miejscu innym niż infrastruktura starego dostawcy.
- Należy usunąć stary adres IP z monitoringu, rekordów SPF oraz zewnętrznych list dozwolonych (allowlists) – w tej właśnie kolejności i na samym końcu.
- Plan u starego dostawcy należy anulować dopiero po potwierdzeniu, że ostatnia kopia zapasowa jest czytelna w innej lokalizacji.
FAQ
Ile czasu zajmuje migracja serwera na nowy VPS?
Przerwa w działaniu widoczna dla użytkownika to zazwyczaj czas wykonania końcowego zrzutu bazy danych, ostatniej synchronizacji rsync oraz uruchomienia usług; należy wykonać te kroki podczas próby generalnej, aby oszacować okno serwisowe. Czas kalendarzowy jest dłuższy, ponieważ wartość TTL w rekordach DNS musi zostać obniżona co najmniej na okres odpowiadający staremu TTL przed przełączeniem, przy czym bezpieczniejszym rozwiązaniem jest wyprzedzenie o jeden dzień. Kopiowanie głównej części danych również należy zaplanować z kilkudniowym wyprzedzeniem. Proces ten uruchamia się na działającym serwerze, a późniejsze powtórzenie operacji przesyła jedynie zmiany, które wystąpiły od ostatniej synchronizacji.
Czy można użyć rsync do skopiowania działającej bazy MySQL lub PostgreSQL zamiast wykonywać zrzut?
Nie. Narzędzie rsync kopiuje pliki pojedynczo, podczas gdy baza danych zapisuje dane do wielu plików jednocześnie. W efekcie kopia zawiera fragmenty danych z różnych momentów i reprezentuje stan, w którym baza nigdy nie istniała. Może ona odmówić uruchomienia lub wystąpić błąd w późniejszym czasie, gdy zapytanie trafi na uszkodzoną stronę danych. Należy użyć pg_dump wraz z pg_dumpall --globals-only, lub mysqldump --single-transaction (mariadb-dump w MariaDB 11 i nowszych), albo najpierw zatrzymać bazę danych, a następnie skopiować pliki. W przypadku dużego klastra PostgreSQL, pg_basebackup pozwala na wykonanie spójnej kopii fizycznej działającego serwera.
Jak przetestować nowy VPS przed zmianą DNS?
Należy nadpisać mechanizm rozwiązywania nazw na własnym komputerze. W przypadku pojedynczego żądania, curl --resolve example.com:443:203.0.113.20 https://example.com/ kieruje połączenie na nowy adres IP, jednocześnie weryfikując certyfikat względem właściwej nazwy hosta. W celu testów przeglądarkowych, należy dodać wpis 203.0.113.20 example.com do pliku /etc/hosts na komputerze lokalnym, przetestować logowanie, odczyt z bazy, zapis formularza oraz przesyłanie plików, a następnie usunąć ten wpis. Aby sprawdzić sam certyfikat, należy wykonać openssl s_client -connect 203.0.113.20:443 -servername example.com.
Jaką wartość TTL ustawić i kiedy ją obniżyć?
Należy obniżyć wartość TTL dla rekordów A oraz AAAA do 300 sekund i zrobić to co najmniej na okres odpowiadający pełnemu staremu TTL przed planowanym przełączeniem. Serwer DNS, który zbuforował rekord przed zmianą, zachowa starą wartość przez pozostały czas trwania starego TTL. Obniżenie wartości na godzinę przed zmianą, gdy stary TTL wynosił 86400, pomoże tylko tym pamięciom podręcznym, które wygasną i pobiorą nową wartość w ciągu tej godziny; pozostałe nadal będą przechowywać stary rekord. Po zakończeniu migracji, gdy logi dostępowe starego serwera przestaną wykazywać ruch, należy przywrócić standardową wartość TTL.
Czy należy skopiować certyfikat TLS, czy wygenerować nowy na nowym serwerze?
Oba rozwiązania są poprawne. Skopiowanie /etc/letsencrypt/ pozwala zachować ważność certyfikatu do daty jego wygaśnięcia, jednak na nowym serwerze należy zainstalować tę samą wtyczkę uwierzytelniającą certbot, w przeciwnym razie pierwsze odnowienie zakończy się niepowodzeniem. Po zmianie DNS lub skonfigurowaniu przekierowania walidacji należy uruchomić certbot renew --dry-run w celu weryfikacji. Wygenerowanie nowego certyfikatu jest czystszym rozwiązaniem, jeśli można użyć wyzwania DNS-01, ponieważ potwierdza ono kontrolę nad domeną poprzez rekord TXT i działa jeszcze zanim rekordy DNS zostaną skierowane na nowy serwer. Metoda HTTP-01 również działa przed zmianą DNS, o ile stary serwer obsługuje odpowiedź na wyzwanie lub przekierowuje żądania walidacyjne na oddzielną publiczną nazwę hosta wskazującą na nowy serwer.