SSD Nodes Learn Hosting plans →
Przewodniki Matt ConnorAutor: Matt Connor

/tmp w RAM na Ubuntu 26.04: zmień rozmiar albo wyłącz

Ubuntu 26.04 trzyma /tmp w RAM jako tmpfs z limitem połowy pamięci. Sprawdź, ile to kosztuje na małym VPS-ie, i wybierz: swap, mniejszy limit, inny TMPDIR albo /tmp na dysku.

Dlaczego /tmp na Ubuntu 26.04 jest w RAM

Na Ubuntu 26.04 LTS katalog /tmp jest domyślnie systemem plików tmpfs. To znaczy, że leży w pamięci RAM, a nie na dysku. Domyślny limit to 50% RAM, więc na VPS-ie z 2 GB pamięci /tmp pomieści około 1 GB. Masz cztery wyjścia: zostawić tmpfs i dodać swap, zmienić limit drop-inem do tmp.mount, przenieść jedną usługę przez TMPDIR albo wyłączyć tmpfs poleceniem systemctl mask tmp.mount i restartem.

Skąd ta zmiana? Notatki wydania Ubuntu 26.04 LTS w części dla użytkowników LTS mówią, że Ubuntu dostarcza teraz upstreamowy unit tmp.mount z systemd. Dlatego /tmp jest domyślnie tmpfs. Zmiana weszła w Ubuntu 24.10. Kto przechodzi z 24.04 LTS prosto na 26.04 LTS, spotyka ją pierwszy raz. Ta sama sekcja notatek podaje, że systemd przeszedł z wersji 255 na 259.

Szczegóły opisał Nick Rosbrook z Canonical na liście ubuntu-devel 21 maja 2025 roku. /tmp to osobny tmpfs o domyślnym rozmiarze 50% RAM. Pliki w /tmp mają wiek czyszczenia 10 dni i znikają przy restarcie. /var/tmp zostaje na dysku głównym, ma wiek czyszczenia 30 dni i restart go nie czyści. Ten wpis opisuje zachowanie od 24.10. Nie jest specyfikacją 26.04. Dlatego dalej sprawdzisz te liczby na własnym serwerze, zamiast przyjmować je na wiarę.

Ten poradnik jest dla serwera z 1 do 4 GB RAM, świeżo zainstalowanego albo podniesionego do 26.04. Najczęściej zaczyna się od jednego z dwóch sygnałów. Pierwszy to tmpfs przy /tmp w wyniku df. Drugi to błąd No space left on device przy zapisie do /tmp, choć dysk jest prawie pusty.

Sprawdź, czy Twój /tmp jest tmpfs

Zacznij od dwóch poleceń:

findmnt /tmp
df -h /tmp

Jeśli w kolumnie FSTYPE polecenia findmnt stoi tmpfs, Twój /tmp jest w pamięci RAM. Kolumna Size w df -h pokazuje limit. Jeśli findmnt /tmp nic nie wypisuje, /tmp nie jest osobnym montowaniem i leży na dysku głównym. Wtedy findmnt -T /tmp pokaże system plików, na którym naprawdę się znajduje.

Teraz zobacz konfigurację z Twojego systemu, a nie z internetu:

systemctl cat tmp.mount
systemctl status tmp.mount --no-pager

systemctl cat wypisuje plik unitu z komentarzem o jego ścieżce, a pod nim każdy drop-in. Szukasz linii Options= w sekcji [Mount]. Zapisz ją w całości, bo przyda się przy zmianie rozmiaru. Nie kopiuj tej linii z repozytorium systemd na GitHubie. Wersja z gałęzi main zawiera na przykład nr_inodes=1m i opcję x-systemd.graceful-option=usrquota, a plik z pakietu Ubuntu może wyglądać inaczej. W pliku unitu znak procentu jest zapisany podwójnie (%%), bo pojedynczy % systemd czyta jako początek specyfikatora.

Wiek czyszczenia sprawdzisz w konfiguracji systemd-tmpfiles:

systemd-tmpfiles --cat-config | grep -E ' /(var/)?tmp '
systemd-tmpfiles --cat-config | less

Pierwsze polecenie pokazuje tylko wiersze dla /tmp i /var/tmp. Ostatnia kolumna takiego wiersza to wiek czyszczenia, na przykład 10d. Drugie polecenie pokazuje całą konfigurację. Przed każdym plikiem stoi komentarz z jego nazwą, więc widzisz, skąd pochodzi dana reguła. Upstreamowy plik tmp.conf w systemd ustawia 10 dni dla /tmp i 30 dni dla /var/tmp. Jeśli istnieje plik /etc/tmpfiles.d/tmp.conf, nadpisuje on plik z pakietu.

Ile tmpfs w /tmp kosztuje na małym VPS-ie

Limit 50% to maksimum, a nie rezerwacja. Debian 13 wprowadził tę samą zmianę, a jego notatki wydania mówią wprost: pamięć jest zużywana dopiero wtedy, gdy w /tmp powstają pliki. Pusty /tmp prawie nic nie kosztuje. Plik 600 MB w /tmp zajmuje jednak 600 MB pamięci, dopóki go nie usuniesz albo nie zrestartujesz serwera.

Jądro liczy strony tmpfs jako pamięć współdzieloną. Widać je w polu Shmem w /proc/meminfo i w kolumnie shared polecenia free. Sprawdź, ile /tmp zajmuje teraz i co jest w nim największe:

free -h
grep Shmem: /proc/meminfo
sudo du -sh /tmp/* /tmp/.[!.]* 2>/dev/null | sort -h | tail -n 10

Gdy rośnie shared, maleje available. Weźmy VPS z 2 GB RAM, na którym MariaDB i PHP-FPM zajmują razem około 1,2 GB. Jeśli import bazy albo upload zostawi w /tmp plik 700 MB, w pamięci prawie nic nie zostaje. Dokumentacja jądra mówi, że strony tmpfs mogą trafić do swapu, gdy brakuje pamięci. Na serwerze bez swapu nie mają gdzie trafić, więc jądro musi odzyskać pamięć z innych miejsc.

Są więc dwa różne problemy. Pierwszy: /tmp osiąga swój limit i zapis kończy się błędem No space left on device, choć df -h / pokazuje dużo wolnego miejsca. Drugi: /tmp nie jest pełny, ale to, co w nim leży, zabiera pamięć usługom. Pierwszy problem rozwiązuje zmiana limitu albo przeniesienie plików. Drugi rozwiązuje swap albo przeniesienie plików na dysk.

Co na serwerze zapisuje duże pliki do /tmp

Poniższa lista to rzeczy do sprawdzenia, a nie gotowe wyroki. Każdy serwer wygląda inaczej, więc sprawdź u siebie, co naprawdę trafia do /tmp.

MariaDB i MySQL. Zmienna tmpdir wskazuje katalog na tymczasowe tabele i pliki. Według dokumentacji MariaDB, gdy tmpdir nie jest ustawiona, serwer bierze $TMPDIR. Jeśli tej zmiennej nie ma, używa /tmp. Podręcznik MySQL 8.4 opisuje dokładnie ten przypadek: zmiana tmpdir przydaje się, gdy domyślny /tmp jest za mały na tymczasowe tabele. Sprawdź wartość:

sudo mariadb -e 'SELECT @@tmpdir;'

Na MySQL użyj sudo mysql zamiast sudo mariadb. Zmienna nie jest dynamiczna. Nowa wartość w sekcji [mysqld] konfiguracji działa więc dopiero po restarcie usługi.

PHP, WordPress i Nextcloud. Wgrywany plik czeka w katalogu upload_tmp_dir. Gdy ta opcja nie jest ustawiona, PHP używa domyślnego katalogu tymczasowego systemu. Dokumentacja PHP dodaje, że ten domyślny katalog zmienia zmienna TMPDIR w środowisku, w którym działa PHP. Wywołanie putenv() w skrypcie tego nie załatwi. Duży upload w WordPressie albo Nextcloudzie może więc przejść przez /tmp w RAM. Podręcznik administratora Nextclouda mówi, że katalog tymczasowy musi pomieścić kilka równoległych uploadów wielu użytkowników. W config.php jest też opcja 'tempdirectory'. Dokumentacja opisuje ją jako przydatną właśnie wtedy, gdy systemowy katalog tymczasowy to mały ramdysk. Sprawdź ustawienie:

php --ini
php -i | grep -i upload_tmp_dir

Te polecenia pokazują PHP z wiersza poleceń. PHP-FPM i moduł Apache czytają własny plik php.ini (dla FPM na Ubuntu zwykle /etc/php/<wersja>/fpm/php.ini), więc tam też zajrzyj.

Usługi z PrivateTmp. Usługa z PrivateTmp=true dostaje własne /tmp i /var/tmp. Dokumentacja systemd.exec mówi, że ich zawartość dalej leży w katalogach /tmp/ i /var/tmp/ hosta. Przy aktywnym tmp.mount prywatny /tmp takiej usługi też jest więc w RAM. Przy PrivateTmp=disconnected usługa dostaje zupełnie nową instancję tmpfs. Sprawdź swoje usługi:

systemctl list-units --type=service --no-pager | grep -E 'mariadb|mysql|fpm|apache2|nginx'
systemctl show -p PrivateTmp mariadb
sudo ls -d /tmp/systemd-private-* 2>/dev/null

Pierwsze polecenie pokaże nazwy usług. Drugie sprawdzi jedną z nich: zamień mariadb na nazwę swojej usługi, na przykład usługi PHP-FPM z pierwszej listy. Jeśli trzecie polecenie coś wypisze, sprawdź rozmiar tych katalogów poleceniem sudo du -sh z poprzedniej sekcji.

Python, pip i uv. Moduł tempfile w Pythonie szuka katalogu tymczasowego w tej kolejności: TMPDIR, TEMP, TMP, potem /tmp, /var/tmp i /usr/tmp, a na końcu bieżący katalog. Dokumentacja pip i uv nie opisuje, gdzie te narzędzia trzymają pliki przy budowaniu pakietów. Traktuj to więc jako rzecz do sprawdzenia. W czasie instalacji dużego pakietu uruchom w drugim terminalu watch -n 2 df -h /tmp. Jeśli zajętość rośnie, powtórz instalację z TMPDIR=/var/tmp przed poleceniem i porównaj wynik. Który katalog Python wybiera u Ciebie, pokaże to polecenie:

python3 -c 'import tempfile; print(tempfile.gettempdir())'

Agenci kodujący. Claude Code ma zmienną CLAUDE_CODE_TMPDIR, która zmienia katalog na jego wewnętrzne pliki tymczasowe. Na Linuksie domyślnie jest to os.tmpdir(), a Claude Code dopisuje do ścieżki /claude-{uid}/. Zmienną ustawisz w powłoce albo w ustawieniach użytkownika. W ustawieniach projektu i ustawieniach lokalnych jest ignorowana. Strona błędów Claude Code opisuje, co się dzieje, gdy wolumin z /tmp jest pełny. Program kończy pracę przy starcie z kodem 1 i wypisuje komunikat z ENOSPC, na przykład the volume holding /tmp is full (ENOSPC). Przed wersją 2.1.309 wypisywał tylko systemowy tekst błędu. Gdy /tmp to tmpfs, tym woluminem jest właśnie ten tmpfs. Jeśli trzymasz agenta na serwerze, jak w poradniku o Claude Code na VPS-ie w tmux, dopisz export CLAUDE_CODE_TMPDIR=/var/tmp do ~/.bashrc.

Ubuntu samo przenosi część narzędzi. Notatki zmian od 25.10 podają, że sosreport w 26.04 trzyma pliki tymczasowe w /var/tmp, a nie w /tmp.

Wyjście 1: zostaw tmpfs w /tmp i dodaj swap

To najprostsze wyjście, jeśli /tmp rzadko się zapełnia. Strony tmpfs mogą trafić do swapu. Rzadko czytany duży plik w /tmp nie musi więc zajmować RAM, którego potrzebuje baza danych. Swap jest wolniejszy od RAM, ale to lepsze niż brak pamięci. Kiedy swap ma sens, a kiedy szkodzi, opisujemy w poradniku czy Twój VPS potrzebuje swapu. Plik wymiany 2 GB dodasz tak:

sudo fallocate -l 2G /swapfile
sudo chmod 600 /swapfile
sudo mkswap /swapfile
sudo swapon /swapfile
echo '/swapfile none swap sw 0 0' | sudo tee -a /etc/fstab

swapon --show powinien teraz wypisać /swapfile, a free -h pokazać rozmiar w wierszu Swap. Pusty wynik swapon --show oznacza, że swap nie jest aktywny. Wpis w /etc/fstab sprawia, że swap wróci po restarcie.

Wyjście 2: zmień rozmiar /tmp drop-inem do tmp.mount

Ustawienia tmp.mount zmieniasz drop-inem, czyli małym plikiem w katalogu /etc/systemd/system/tmp.mount.d/. Nie edytuj pliku unitu z pakietu, bo nadpisze go następna aktualizacja systemd.

Nie zakładaj, że drop-in dopisze jedną opcję do istniejącej linii Options=. Dokumentacja systemd tego nie obiecuje. Bezpieczny sposób to pełna linia Options=, i tak samo robi Debian w swoich notatkach wydania. Skopiuj każdą opcję z wyniku systemctl cat tmp.mount i zmień tylko size=. Poniższe polecenia robią to za Ciebie i ustawiają limit 512 MB:

line=$(systemctl cat tmp.mount | grep '^Options=' | tail -n 1)
echo "$line"
new=$(printf '%s\n' "$line" | sed -E 's/size=[^,]+/size=512M/')
echo "$new"
sudo mkdir -p /etc/systemd/system/tmp.mount.d
printf '[Mount]\n%s\n' "$new" | sudo tee /etc/systemd/system/tmp.mount.d/size.conf
sudo systemctl daemon-reload

Porównaj dwa wypisane wiersze. Powinny różnić się tylko wartością size=. Jeśli pierwszy wiersz jest pusty albo nie ma w nim size=, zatrzymaj się. Twój unit wygląda wtedy inaczej i drop-in trzeba napisać ręcznie. Zrobisz to przez sudo systemctl edit tmp.mount. Polecenie otworzy edytor i zapisze drop-in jako override.conf. Wpisz w nim sekcję [Mount] i pełną linię Options=. Limit możesz podać jako wartość, na przykład size=512M, albo jako procent RAM z podwójnym znakiem procentu, na przykład size=25%%.

Drop-in zadziała przy następnym montowaniu, czyli po restarcie. Restart samego tmp.mount na działającym serwerze odmontowałby /tmp razem z plikami, których używają programy. Jeśli nowy limit jest potrzebny od razu, zmień rozmiar tmpfs w locie:

sudo mount -o remount,size=512M /tmp
df -h /tmp
systemctl cat tmp.mount

df -h /tmp powinien pokazać nowy rozmiar, a systemctl cat nowy drop-in pod plikiem unitu. Po najbliższym restarcie sprawdź df -h /tmp jeszcze raz. Ten sam rozmiar oznacza, że drop-in działa.

Jaki limit wybrać? Mniejszy limit chroni RAM, ale szybciej daje No space left on device. Większy limit pozwala na większe pliki, ale każdy z nich zabiera pamięć. Na VPS-ie z 1 GB RAM mniejszy limit ma sens tylko wtedy, gdy duże pliki i tak przeniesiesz na dysk (wyjście 3 albo 4). Jeśli chcesz ograniczyć pamięć konkretnej usługi, a nie /tmp, zobacz poradnik o limitach pamięci i CPU w systemd.

Wyjście 3: przenieś jedną usługę przez TMPDIR

Często problem robi jedna usługa, na przykład baza danych. Wtedy możesz zostawić /tmp w RAM i wskazać tej jednej usłudze katalog na dysku. /var/tmp leży na dysku głównym i ma uprawnienia 1777, więc każda usługa może w nim pisać.

sudo systemctl edit mariadb

W edytorze wpisz:

[Service]
Environment=TMPDIR=/var/tmp

Zapisz plik, zrestartuj usługę i sprawdź, czy zmienna naprawdę dotarła do procesu:

sudo systemctl restart mariadb
pid=$(systemctl show -p MainPID --value mariadb)
sudo cat /proc/$pid/environ | tr '\0' '\n' | grep TMPDIR
sudo mariadb -e 'SELECT @@tmpdir;'

Wynik powinien zawierać TMPDIR=/var/tmp, a zapytanie powinno zwrócić /var/tmp. To sprawdzenie jest ważne. Dokumentacja systemd.exec mówi, że przy PrivateTmp systemd sam ustawia usłudze TMPDIR, więc przy niektórych ustawieniach Twoja wartość może nie wygrać. Pamiętaj też, że TMPDIR działa tylko na programy, które tę zmienną czytają. MariaDB czyta ją wtedy, gdy tmpdir nie jest ustawione w konfiguracji. Dla PHP pewniejszy jest upload_tmp_dir w php.ini, a dla Nextclouda opcja tempdirectory.

Jeśli usługa ma PrivateTmp=true, dostaje własny, prywatny /var/tmp. Jego zawartość leży w /var/tmp hosta, czyli na dysku, więc przeniesienie i tak działa.

Wyjście 4: wyłącz tmpfs i przywróć /tmp na dysku

Jeśli wolisz zachowanie z 24.04, zamaskuj unit i zrestartuj serwer. Wpis Rosbrooka i notatki Debiana podają to samo wyjście:

sudo systemctl mask tmp.mount
sudo reboot

systemctl mask tworzy w /etc/systemd/system/ dowiązanie tmp.mount do /dev/null, więc unitu nie da się uruchomić. Polecenie odmówi, jeśli w /etc/systemd/system/ leży już plik tmp.mount. Rosbrook podaje też drugi sposób: sudo touch /etc/systemd/system/tmp.mount. Przed restartem skopiuj z /tmp wszystko, czego potrzebujesz. Zawartość tmpfs jest w RAM i restart ją usuwa.

Po restarcie findmnt /tmp nie powinien nic wypisać, a findmnt -T /tmp powinien pokazać główny system plików. Wiek czyszczenia z systemd-tmpfiles dalej obowiązuje. Jeśli chcesz wrócić do zasad z 24.04 (czyszczenie przy starcie i 30 dni), Rosbrook podaje taką regułę:

echo 'D /tmp 1777 root root 30d' | sudo tee /etc/tmpfiles.d/tmp.conf

systemd-tmpfiles --cat-config | grep -E ' /tmp ' powinien teraz pokazać tę regułę z pliku /etc/tmpfiles.d/tmp.conf.

Ubuntu samo traktuje tmpfs w /tmp jako problem na maszynach z małą ilością pamięci. Notatki 26.04.1 wymieniają poprawkę w pakiecie ubuntu-raspi-settings, która wyłącza tmpfs w /tmp na Raspberry Pi z małą ilością RAM. Ta poprawka dotyczy tylko obrazów dla Raspberry Pi, a nie zwykłych obrazów VPS. Pokazuje jednak, że na małym serwerze wyjście 4 to rozsądny wybór, a nie obejście.

Czy aktualizacja z 24.04 do 26.04 przełącza istniejący /tmp

Żadna notatka wydania nie mówi tego wprost. Źródła wskazują jednak, że tak. Changelog pakietu systemd z czerwca 2024 roku (wersja 256-1ubuntu1 dla 24.10) mówi, że Ubuntu przestało tworzyć przy aktualizacji plik /etc/tmpfiles.d/tmp.conf. Powód: zaktualizowany system ma wyglądać jak świeża instalacja. Wpis Rosbrooka z maja 2025 roku potwierdza, że Ubuntu, inaczej niż Debian, nie dodało konfiguracji przejściowej. Zostawia jednak otwarte pytanie, czy przejście z 24.04 LTS na 26.04 LTS potrzebuje innego planu.

Najmocniejszy ślad to błąd Launchpad 2144032 z 12 marca 2026 roku: „Upgrading from Noble overwrites /tmp causing dist-upgrade tool to crash”. Nowy tmp.mount montował tmpfs na /tmp w trakcie aktualizacji, a narzędzie aktualizacji przestawało działać. Poprawka trafiła do systemd 259.5-0ubuntu1 dzień później. Z tego wynika, że unit działa też na systemie podniesionym z 24.04. Nie potwierdziliśmy jednak stanu końcowego na prawdziwym zaktualizowanym serwerze, więc sprawdź go sam. Po pierwszym restarcie na 26.04 uruchom findmnt /tmp. Wynik tmpfs oznacza, że Ciebie też to dotyczy.

Ogłoszenie wydania mówi, że użytkownicy 24.04 LTS dostaną automatyczną propozycję aktualizacji po wydaniu 26.04.1. Co zmieniło 26.04.1, opisujemy w tekście Ubuntu 26.04.1: co się zmieniło i kiedy aktualizować. Sam proces krok po kroku znajdziesz w poradniku aktualizacja Ubuntu 24.04 do 26.04. Jeśli aktualizacja przerwie się w połowie, pomoże tekst jak naprawić nieudaną aktualizację wydania Ubuntu.

FAQ

Dlaczego dostaję „No space left on device” w /tmp, skoro dysk jest prawie pusty?

Na Ubuntu 26.04 /tmp to domyślnie osobny system plików tmpfs w RAM, z limitem 50% pamięci. Pełny jest ten tmpfs, a nie dysk. df -h /tmp pokaże jego rozmiar i zajętość, a df -h / wolne miejsce na dysku. Usuń duże pliki z /tmp, zwiększ limit drop-inem do tmp.mount albo przenieś zapis do /var/tmp, który leży na dysku.

Co oznacza błąd o nieznanym parametrze noswap przy montowaniu tmpfs?

Opcja noswap wyłącza swap dla jednego tmpfs. Strona man tmpfs(5) podaje, że opcja istnieje od Linuksa 6.4. Jeśli jądro odrzuca ją jako nieznany parametr, najpierw sprawdź jego wersję poleceniem uname -r. Starsze jądro tej opcji nie zna. Na małym VPS-ie zastanów się też, czy jej potrzebujesz: z noswap pliki z /tmp cały czas zajmują RAM.

Czy Debian 13 też trzyma /tmp w RAM?

Tak. Notatki wydania Debiana 13 (trixie) mówią, że od tej wersji /tmp jest domyślnie tmpfs z limitem do 50% pamięci. Na systemach podniesionych z bookworm nowe zachowanie zaczyna działać po restarcie. Wpis /tmp w /etc/fstab ma pierwszeństwo, więc osobna partycja /tmp zostaje bez zmian. Wyjścia są te same: systemctl edit tmp.mount albo systemctl mask tmp.mount i restart. Inaczej niż Ubuntu, Debian przy aktualizacji zachowuje stare reguły czyszczenia.

Czy pliki w /tmp przetrwają restart serwera?

Nie. tmpfs jest w pamięci RAM, więc restart usuwa całą jego zawartość. Dodatkowo systemd-tmpfiles usuwa pliki starsze niż 10 dni także bez restartu. Pliki, które mają przetrwać restart, zapisuj w /var/tmp. Ten katalog leży na dysku, restart go nie czyści, a wiek czyszczenia wynosi w nim 30 dni.

Czy tmp.mount zmienia /tmp w moich kontenerach Docker?

Nie bezpośrednio. Kontener ma własne montowania, które ustawia runtime kontenerów, a nie unit tmp.mount serwera. Sprawdź to w kontenerze poleceniem docker exec <kontener> df -h /tmp. Zmiany z tego poradnika dotyczą /tmp samego serwera i usług uruchamianych przez systemd.

Czy ten artykuł był przydatny?