CentOS ఎందుకు నిలిచిపోయింది? Rocky Linux, AlmaLinux కథ

Red Hat Enterprise Linux కు రెండు ఉచిత rebuildలు ఎందుకు ఉన్నాయి

Rocky Linux మరియు AlmaLinux ఉనికిలోకి రావడానికి కారణం, వాటి వినియోగదారులు ఆధారపడి ప్రణాళికలు రూపొందించిన తేదీకి చాలా ముందుగానే Red Hat, CentOS Linux ను నిలిపివేయడమే. CentOS, Red Hat Enterprise Linux (RHEL) యొక్క ఉచిత, బ్రాండ్ సూచనలు లేని rebuild. దీనికి కూడా అదే దీర్ఘకాల support window ఉండేది. 2020 December 8న, CentOS Project, CentOS Linux 8 2021 చివర్లో నిలిచిపోతుందని ప్రకటించింది. అది 2029 వరకు కొనసాగాల్సి ఉంది. ఆ ప్రకటన వెలువడిన వారం రోజుల్లోనే రెండు ప్రత్యామ్నాయ projects ప్రకటించబడ్డాయి. రెండూ ఇప్పటికీ releases అందిస్తున్నాయి.

CentOS ఏమిటో, commercial product యొక్క ఉచిత copy అసలు ఉనికిలో ఉండటానికి ఎందుకు అనుమతించబడిందో తెలుసుకున్నప్పుడే ఆ ప్రకటన అర్థమవుతుంది. ఈ కథ 2003లో ప్రారంభమవుతుంది.

2003లో Red Hat Linux కు ఏమైంది: Fedora మరియు RHEL

Red Hat యొక్క అసలు ఉత్పత్తి Red Hat Linux అనే boxed distribution. మొదటి non-beta release May 1995లో వచ్చింది. చివరి release అయిన Red Hat Linux 9 March 31, 2003న విడుదలైంది. దీనికి end of life April 30, 2004న వచ్చింది.

అప్పటికి Red Hat సంస్థలకు ఉత్పత్తులను విక్రయిస్తోంది. సంస్థలకు boxed product ఇవ్వలేని ఒక అవసరం ఉంది: ఎన్నో సంవత్సరాలు స్థిరంగా ఉండే version, అందులో security fixes ఉంటాయి కానీ అనూహ్యమైన upgrades ఉండవు. Red Hat దీనిని Red Hat Linux Advanced Serverగా రూపొందించింది. ఇది March 2002లో Red Hat Enterprise Linux 2.1గా మారింది. RHEL subscription రూపంలో విక్రయించబడుతుంది. ప్రతి systemకు సంవత్సరానికి ఒకసారి రుసుము వసూలు చేస్తారు. ఈ subscription ద్వారా updates మరియు support లభిస్తాయి. దీనితో పాటు certification కూడా లభిస్తుంది. Hardware vendors మరియు commercial software vendors ప్రత్యేకంగా RHELపై పరీక్షలు నిర్వహిస్తారు. తమ support termsలో వారు RHEL పేరును పేర్కొంటారు.

ఉచిత lineకు స్పష్టమైన ప్రయోజనం లేకపోవడంతో, Red Hat దాన్ని బయట ఉన్న community projectతో విలీనం చేసింది. Fedora Project మరియు Red Hat Project September 22, 2003న అధికారికంగా విలీనం అయ్యాయి. కొత్త అభివృద్ధి మొదటగా చేరే వేగవంతమైన, ఉచిత distributionగా Fedora మారింది. దాని ఆధారంగా రూపొందించే నెమ్మదైన, చెల్లింపు distributionగా RHEL మారింది. అప్పటి నుంచి అభివృద్ధి ఇదే దిశలో కొనసాగుతోంది: Fedora ముందుంటుంది, RHEL దాన్ని అనుసరిస్తుంది.

ఈ విభజనతో ఒక ఖాళీ ఏర్పడింది. ప్రతి serverకు subscription రుసుము చెల్లించకుండా RHEL యొక్క పదేళ్ల lifecycle కావాలని చాలామంది కోరుకున్నారు. Fedora ఆ అవసరాన్ని తీర్చలేకపోయింది, ఎందుకంటే Fedora releaseకు సుమారు పదమూడు నెలలు మాత్రమే support ఉంటుంది.

RHEL యొక్క ఉచిత పునర్నిర్మాణం ఎందుకు సాధ్యమైంది?

RHEL దాదాపు పూర్తిగా ఉచిత లైసెన్సుల కింద ఉన్న సాఫ్ట్‌వేర్‌తో నిర్మించబడుతుంది. ఇందులో GNU General Public License (GPL) ముఖ్యమైనది. Binaries పొందిన ఎవరైనా వాటికి సరిపోలే source ను కూడా పొందగలగాలి అని GPL నిర్దేశిస్తుంది. Red Hat ఈ బాధ్యతను బహిరంగంగా నెరవేర్చింది. మొదట ప్రతి component కు packaged source అయిన source RPMs (SRPMs) ను public server పై ప్రచురించింది. తరువాత వాటిని git.centos.org repositories లో కూడా అందుబాటులో ఉంచింది.

Source మొత్తం product కాదు. RHEL లోని రెండు భాగాలను ఎప్పుడూ స్వేచ్ఛగా copy చేయలేరు. Red Hat trademarks, Red Hat కు చెందినవి. అందువల్ల rebuild చేసే వారు ప్రతి logo ను, పేరుకు సంబంధించిన ప్రతి ప్రస్తావనను తొలగించాలి. చెల్లింపు services కూడా paywall వెనుకనే ఉంటాయి: update servers, support contract, certification process, అలాగే ప్రతి fix ను వివరించే errata.

ఈ విధానాన్ని సులభంగా వివరించవచ్చు. ప్రచురించిన sources తీసుకుని, branding తొలగించి, వాటిని rebuild చేసి, ఫలితాన్ని ప్రచురించాలి. లక్ష్యం bug-for-bug compatibility. అంటే rebuild లో RHEL లో ఉన్న అదే patches, అదే behaviour ఉంటాయి; bugs కూడా ఉంటాయి. ఈ ఖచ్చితత్వమే ముఖ్యమైనది, ఎందుకంటే commercial software ను RHEL ఆధారంగా certify చేస్తారు. Rebuild అదే విధంగా పనిచేస్తే ఆ software దానిపై నడుస్తుంది. అయితే vendor అక్కడ దానికి support ఇవ్వడు.

CentOS దేనికి ఉపయోగపడేది?

CentOS అంటే Community ENTerprise Operating System. ఇది 2002లో Gregory Kurtzer ప్రారంభించిన cAos Linux అనే ప్రాజెక్ట్ నుంచి అభివృద్ధి చెందింది. మొదటి CentOS release May 14, 2004న వచ్చింది. దానికి 2 అనే version number ఉంది, ఎందుకంటే అది RHEL 2.1AS ఆధారంగా నిర్మించబడింది.

దాని ప్రధాన ఆకర్షణ lifecycle. ప్రతి CentOS release, RHEL అందించే పది సంవత్సరాల support window ను అనుసరించేది. దీనికి ఎటువంటి ఖర్చు ఉండేది కాదు. Hosting కంపెనీలు దీనిని default images కోసం ఉపయోగించేవి. విశ్వవిద్యాలయాలు clustersపై దీన్ని నడిపేవి. Appliance vendors తమ productsలో దీన్ని అందించేవి. Control panels కూడా ఇది అందుబాటులో ఉందని భావించేవి. సుమారుగా 2006 నుంచి 2020 మధ్య మీరు virtual private server అద్దెకు తీసుకుంటే, operating system menuలో CentOS ఉండేది. చాలా సందర్భాల్లో అదే defaultగా ఉండేది.

CentOS Linux 7 ఈ విధానం వాగ్దానం చేసినట్లుగా పనిచేసినదానికి ఉదాహరణ. ఇది July 7, 2014న విడుదలైంది. దీని security support June 30, 2024 వరకు కొనసాగింది. ఇది పూర్తి పది సంవత్సరాల కంటే కొన్ని రోజులు తక్కువ. అందుకే తదుపరి release ఆధారంగా పది సంవత్సరాల ప్రణాళికలు రూపొందించడంలో ప్రజలకు నమ్మకం ఉండేది.

2014లో CentOS Red Hatతో కలిసినప్పుడు ఏమి మారింది

2014 January 7న Red Hat మరియు CentOS Project తాము కలిసి పనిచేయనున్నట్లు ప్రకటించాయి. అప్పటి Red Hat chief technology officer Brian Stevens మరియు CentOS lead developer Karanbir Singh ఇద్దరూ ఆ ప్రకటనలో మాట్లాడారు. Red Hat సిబ్బంది మరియు infrastructure అందించింది. CentOSలోని పలువురు ప్రధాన developers Red Hat employees అయ్యారు. Projectకు అధికారిక governing board కూడా ఏర్పడింది.

Usersకు కనిపించిన ప్రభావాలు సానుకూలంగా ఉన్నాయి. ప్రతి RHEL release తర్వాత builds మరింత వేగంగా అందుబాటులోకి వచ్చాయి. Sources git.centos.orgకు మారాయి. Special Interest Groups base distributionపై అదనపు contentను అందించాయి. ఉదాహరణకు virtualisation మరియు storage stacks అందించాయి.

నిర్మాణాత్మక మార్పు మాత్రం అంత స్పష్టంగా కనిపించలేదు. ఆరు సంవత్సరాల తర్వాత ప్రాధాన్యం పొందింది ఇదే. RHELను rebuild చేసే projectకు ఇప్పుడు RHELను విక్రయించే సంస్థే నిధులు సమకూర్చింది. Projectలోని ఎక్కువ భాగం సిబ్బందిని కూడా ఆ సంస్థే నియమించింది. ఈ ఏర్పాటులో rebuildను కొనసాగించాల్సిన బాధ్యత Red Hatపై ఏదీ లేదు.

CentOS Linux 8 2021లో ఎందుకు ముగిసింది?

CentOS Linux 8 సెప్టెంబర్ 24, 2019న విడుదలైంది. RHEL 8 కు మే 31, 2029 వరకు మద్దతు ఉండటంతో, CentOS Linux 8 కూడా 2029 వరకు కొనసాగుతుందని భావించారు.

డిసెంబర్ 8, 2020న Rich Bowen CentOS blogలో "CentOS Project shifts focus to CentOS Stream" అనే ప్రకటనను ప్రచురించారు. CentOS Linux 8 డిసెంబర్ 31, 2021న ముగుస్తుందని అందులో తెలిపారు. CentOS Linux 7కు అసలు నిర్ణయించిన జూన్ 30, 2024 తేదీ కొనసాగుతుందని పేర్కొన్నారు. ప్రాజెక్ట్ భవిష్యత్తు CentOS Stream అని కారణంగా తెలిపారు.

[
  {
    "label": "Announced at release, September 2019",
    "support_window": 9.7
  },
  {
    "label": "Delivered, ended December 2021",
    "support_window": 2.3
  }
]

CentOS Linux 8 విడుదలైనప్పుడు, దానికి సుమారు 9.7 సంవత్సరాల మద్దతు వ్యవధి ఉంటుందని అంచనా వేశారు. వాస్తవంగా అది సుమారు 2.3 మాత్రమే అందించింది. ఏ featureనూ తొలగించలేదు. ఏ codeనూ అధ్వాన్నంగా మార్చలేదు. ఇప్పటికే productionలో ఉన్న యంత్రాలపై, ఒక సంవత్సరానికి కొద్దిగా ఎక్కువ ముందస్తు సమాచారంతో, ప్రజలు ఇప్పటికే ఆధారపడిన ముగింపు తేదీని కోల్పోయారు. అనేక యంత్రాల సముదాయంలో operating system మార్చడం ముందుగానే ప్రణాళిక చేయాల్సిన పని. ఈ మార్పు గడువుతో కూడిన, ప్రణాళికలో లేని పనిగా మారింది.

CentOS Stream అంటే ఖచ్చితంగా ఏమిటి?

చాలా వివరణల్లో CentOS Linux ను రద్దు చేసినదిగా CentOS Stream ను ఇప్పటికీ పేర్కొంటారు. సమయం విషయంలో ఆ వివరణ సరైనదే, కానీ ఉత్పత్తుల స్వభావం విషయంలో తప్పు. ఎందుకంటే ఈ రెండు ఉత్పత్తులు పరస్పర విరుద్ధ దిశల్లో ఉంటాయి.

CentOS Linux, RHEL కు downstream గా ఉండేది. Red Hat ఒక RHEL minor release ను విడుదల చేసేది. ఆ తర్వాత CentOS దానిని తిరిగి build చేసేది. అందువల్ల copy ఎల్లప్పుడూ original తర్వాత వచ్చేది.

CentOS Stream, RHEL కు upstream గా ఉంటుంది. తదుపరి RHEL minor release ను సిద్ధం చేసే public branch ఇది. పని Fedora నుంచి CentOS Stream కు, అక్కడి నుంచి RHEL కు ప్రవహిస్తుంది. కాబట్టి ఒక package ముందుగా Stream లో కనిపించి, తరువాత RHEL minor release కు చేరుతుంది. Stream నిరంతరంగా అందించబడుతుంది. అందువల్ల విడుదలైన RHEL లాగా minor versions మధ్య స్థిరంగా ఉండదు.

దీంతో CentOS Linux చేయలేని పనులకు Stream ఉపయోగపడుతుంది. తదుపరి RHEL minor release పై కూడా మీ software పనిచేస్తూనే ఉండాలి అనుకుంటే, ఆ release ను Stream ద్వారా నెలల ముందుగానే పరిశీలించవచ్చు. RHEL లో ఒక bug పరిష్కరించాలనుకుంటే, patch ను పంపగలిగే స్థలం Stream. Downstream rebuild ఈ అవకాశాన్ని ఎప్పుడూ ఇవ్వలేదు. 2020లో Red Hat వాదన ఏమిటంటే, దీనివల్ల ఒక నిష్క్రియాత్మక copy, community వాస్తవంగా మార్చగల distribution గా మారుతుంది.

CentOS Linux వినియోగదారులు కోరుకున్న దానికి Stream ఇప్పటికీ సరైన ప్రత్యామ్నాయం కాదు. దాని support window కూడా ఇదే విషయాన్ని చూపిస్తుంది. CentOS Stream 10 December 12, 2024న విడుదలైంది. దానికి సుమారు ఐదు సంవత్సరాల support window ఉంది. RHEL కు పది సంవత్సరాలు ఉన్నాయి. పది సంవత్సరాల ప్రణాళికతో fleet నడిపిన బృందానికి అదే ప్రణాళిక యొక్క వేగవంతమైన version అందలేదు. వారికి వేరే ఉద్దేశం కలిగిన వేరే product అందింది.

Rocky Linux, AlmaLinux ఎలా ప్రారంభమయ్యాయి

Rocky Linux ను 2020 డిసెంబర్ 8న ప్రకటించారు. అదే రోజున CentOS ప్రకటన కూడా వెలువడింది. CentOS రూపుదిద్దుకున్న ప్రాజెక్ట్‌ను ప్రారంభించిన Gregory Kurtzer ఈ ప్రకటన చేశారు. ఈ పేరు CentOS ప్రారంభ సహవ్యవస్థాపకుల్లో ఒకరైన Rocky McGaugh కు నివాళిగా పెట్టారు. ఈ ప్రాజెక్ట్‌ను Rocky Enterprise Software Foundation (RESF) నిర్వహిస్తుంది. దీని ప్రధాన వాణిజ్య మద్దతుదారు CIQ. ఇది Kurtzer స్థాపించిన సంస్థ. 2021 ఏప్రిల్ చివర్లో ఒక release candidate వచ్చింది. మొదటి స్థిరమైన విడుదలైన Rocky Linux 8.4 "Green Obsidian" 2021 జూన్ 21న విడుదలైంది.

AlmaLinux, hosting providers కు RHEL ఆధారిత distribution ను ఇప్పటికే విక్రయిస్తున్న CloudLinux నుంచి వచ్చింది. 2020 డిసెంబర్ 15న CloudLinux ఉచిత RHEL rebuild కోసం సంవత్సరానికి ఒక million US dollars కంటే ఎక్కువ కేటాయిస్తామని ప్రకటించింది. ఆ ప్రాజెక్ట్‌కు అప్పట్లో Project Lenix అనే code name ఉండేది. AlmaLinux అనే పేరు 2021 జనవరి 12న ప్రకటించారు. ఫిబ్రవరి 1న beta విడుదలైంది. AlmaLinux 8.3 "Purple Manul" 2021 మార్చి 30న విడుదలైంది. అదే రోజున ownership AlmaLinux OS Foundation కు బదిలీ అయింది. ఇది trademark ను కలిగి ఉండి, ప్రాజెక్ట్ board ను నిర్వహించే non-profit సంస్థ.

ఈ రెండు ప్రాజెక్ట్‌లు వేర్వేరు governance విధానాలతో ఒకే సమస్యను పరిష్కరించాయి. Rocky ను CentOS ప్రారంభించిన వ్యక్తి నుంచి ప్రారంభించారు. దాని చుట్టూ ఒక సంస్థ నిర్మించబడింది. AlmaLinux ను ఒక సంస్థ ప్రారంభించింది. విడుదలైన రోజే ఆ సంస్థ trademark ను ఒక foundation కు అప్పగించింది. రెండు సంవత్సరాల పాటు ఆచరణాత్మక తేడా చాలా తక్కువగా ఉండేది. CentOS Linux వినియోగదారులు కోల్పోయిన వాటిని రెండు ప్రాజెక్ట్‌లు అందించాయి.

2023లో RHEL sources విషయంలో Red Hat చేసిన మార్పు

2023 జూన్ 21న, అప్పటి Red Hat core platforms vice president Mike McGrath “Furthering the evolution of CentOS Stream” అనే ప్రకటనను ప్రచురించారు. అందులోని ముఖ్యమైన వాక్యం ప్రకారం, public RHEL సంబంధిత source code releases కు CentOS Stream మాత్రమే repositoryగా మారుతుంది. అప్పటివరకు git.centos.org కు push చేసిన RHEL sources ను అక్కడికి push చేయడం నిలిచిపోయింది.

Red Hat customers మరియు partners customer portal ద్వారా RHEL sources కు ప్రాప్యతను కొనసాగించారు. ఇది GPL అవసరాన్ని తీరుస్తుంది, ఎందుకంటే ఆ బాధ్యత binaries అందుకున్న వ్యక్తులపై ఉంటుంది. మారింది public route మాత్రమే. నిర్దిష్ట RHEL minor release లో ఖచ్చితంగా ఏమి విడుదలైందో package-by-package రికార్డు ఇకపై బహిరంగంగా పోస్ట్ కాలేదు. CentOS Stream, RHEL కు సమస్థాయిలో కాకుండా దాని ముందు ఉండటంతో, Stream ఆధారంగానే పనిచేసే rebuilder విడుదలైన minor version ను ఖచ్చితంగా పునరుత్పత్తి చేయలేడు.

Red Hat అభిప్రాయం ప్రకారం Stream upstream, అలాగే public source upstream లోనే ఉండాలి. Rebuild projects అభిప్రాయం ప్రకారం, 2004 నుంచి తాము ఆధారపడిన material ను ఈ మార్పు తొలగించింది. ఈ రెండు వివరణలూ సరైనవే. విభేదం licence ఏమి చెబుతుందనే దానిపై కాదు; licence ఉద్దేశ్యం ఏమిటనే దానిపై ఉంది.

పునర్నిర్మాణాలు ఎలా స్పందించాయి, OpenELA అంటే ఏమిటి

Rocky Linux ముందుగా స్పందించింది. June 29, 2023 తేదీతో ప్రచురించిన ఒక పోస్ట్‌లో, అదనపు ఒప్పందం అవసరం లేని మార్గాల ద్వారా RHEL source code ను పొందడం కొనసాగిస్తామని ప్రాజెక్ట్ తెలిపింది: Red Hat యొక్క Universal Base Image (UBI) container images మరియు public clouds లో pay-per-use RHEL instances. ఆ binaries ను పొందిన ప్రతి ఒక్కరికీ సంబంధిత source code కు GPL హక్కు ఉంటుంది. RHEL విడుదలైన ప్రతిసారి దానికి అనుగుణంగా Rocky Linux ను విడుదల చేయాలనే లక్ష్యాన్ని కొనసాగించింది.

AlmaLinux భిన్నంగా స్పందించింది. July 2023లో benny Vasquez అధ్యక్షతన ఉన్న దాని board, RHELతో one-to-one సమానత్వం లక్ష్యాన్ని విడిచిపెట్టి, application binary interface (ABI) compatibility ను స్వీకరించింది. ABI compatibility అంటే RHEL కోసం నిర్మించిన software, రెండు distributions ఒకే build కాకపోయినా, మార్పులు చేయకుండా AlmaLinux పై నడుస్తుంది. ఈ మార్పు స్వేచ్ఛను కల్పించింది. RHEL కంటే ముందే AlmaLinux ఒక fix ను విడుదల చేయగలదు. RHEL వదిలేసిన hardware కు కూడా అది support కొనసాగించగలదు.

మరో రెండు పెద్ద vendors కూడా చర్యలు తీసుకున్నాయి. July 11, 2023న, SUSE public గా అందుబాటులో ఉన్న RHEL ను fork చేసి, compatible distribution లో పది million US dollars కంటే ఎక్కువ పెట్టుబడి పెడతామని తెలిపింది. 2006 నుంచి RHEL-compatible product గా Oracle Linux ను విడుదల చేస్తున్న Oracle కూడా అదే వారంలో తన స్పందనను ప్రచురించింది.

August 10, 2023న, CIQ, Oracle మరియు SUSE కలిసి Open Enterprise Linux Association (OpenELA) ను ప్రకటించాయి. దీని ఒకే లక్ష్యం ఉంది: RHEL-compatible distributions నిర్మాణం కొనసాగించడానికి enterprise Linux source code ను ప్రచురించడం, అలాగే ఆ source code ను ఉచితంగా redistribute చేయగలిగేలా ఉంచడం. November 2023లో ఇది తన governance documents మరియు code అందుబాటులో ఉన్నాయని ప్రకటించింది. AlmaLinux ఇందులో చేరలేదు. ఇది దాని ABI నిర్ణయానికి అనుగుణంగానే ఉంది, ఎందుకంటే దానికి ఇక exact source feed అవసరం లేదు.

ఈరోజు సర్వర్‌పై మీరు ఏదాన్ని అమలు చేయాలి?

[
  {
    "distro": "RHEL 10",
    "support_window": 10,
    "notes": "Released May 2025, supported to May 2035"
  },
  {
    "distro": "AlmaLinux 10",
    "support_window": 10,
    "notes": "Released May 2025, supported to May 2035"
  },
  {
    "distro": "Rocky Linux 10",
    "support_window": 10,
    "notes": "Released June 2025, supported to May 2035"
  },
  {
    "distro": "CentOS Stream 10",
    "support_window": 5,
    "notes": "Released December 2024, supported to May 2030"
  }
]

version 10 releases ఈ కథనం ఎక్కడికి చేరిందో చూపిస్తున్నాయి. RHEL 10 ను May 20, 2025న, AlmaLinux 10 "Purple Lion" ను May 27, 2025న, Rocky Linux 10 "Red Quartz" ను June 11, 2025న విడుదల చేశారు. వీటిలో ప్రతి distribution 10 సంవత్సరాల support window ను అందిస్తుంది. CentOS Stream 10 5 సంవత్సరాలను అందిస్తుంది. ఇది development branch మాత్రమేనని, స్థిరమైన target కాదని స్పష్టంగా సూచిస్తుంది.

మీరు ఎదుర్కొనే విధంగా projects మధ్య మరికొన్ని తేడాలు కూడా ఏర్పడ్డాయి. RHEL 10 తన hardware baseline ను x86-64-v3 కు పెంచింది. ఇది AVX2 వంటి కొత్త CPU instructions అవసరమయ్యే microarchitecture స్థాయి. Rocky Linux 10 కూడా ఇదే baseline ను అనుసరించి x86-64-v2 కు మద్దతును తొలగించింది. AlmaLinux 10 default గా x86-64-v3 ను అందిస్తుంది. పాత processors కోసం ప్రత్యేక x86-64-v2 build ను కూడా విడుదల చేస్తుంది. పాత host CPUపై నడిచే చవక VPSలో, ఈ ఒక్క నిర్ణయం system install అవుతుందా లేదా అన్నదాన్ని నిర్ణయిస్తుంది.

ఈ timeline ను అర్థం చేసుకోవడానికి నాలుగు ప్రాయోగిక మార్గాలు:

• మీకు vendor relationship అవసరమైతే, RHEL కొనండి. Subscription నే product గా పరిగణిస్తారు. ఇది rebuild ఏదీ అందించలేని certifications మరియు support line ను అందిస్తుంది.
• CentOS Linux అందించినదానినే మీరు కోరుకుంటే, AlmaLinux మరియు Rocky Linux రెండూ దాన్ని ఉచితంగా, పది సంవత్సరాల window తో అందిస్తాయి.
• RHELపై తప్పనిసరిగా నడవాల్సిన software మీరు రాస్తే, లేదా మీ patches RHELకు చేరాలని కోరుకుంటే, CentOS Stream సరైన target. దానికి ప్రతిగా తక్కువ support window ను అంగీకరించాలి.
• ఇవేవీ వర్తించకపోతే, Debian ప్రపంచం ఇదే lifecycle ప్రశ్నకు తనదైన విధంగా సమాధానం ఇస్తుంది. Ubuntu LTS మరియు interim releases మధ్య ఎంపిక అక్కడ మీరు ఎదుర్కొనే ఇదే నిర్ణయానికి సమానమైనది.

ఈ timeline వెనుక ఉన్న పాఠం code గురించి కాకుండా governance గురించి. CentOS Linux మంచి software. అయినప్పటికీ అది ముందుగానే ముగిసింది, ఎందుకంటే అది copy చేసిన product ను రూపొందించిన company దానికి funding అందించింది. ఒక దశాబ్దం పాటు నడపాలని భావించే machine కోసం distribution ఎంచుకునేటప్పుడు, దానికి ఎవరు funding అందిస్తున్నారో, trademark ఎవరి ఆధీనంలో ఉందో పరిశీలించండి. AlmaLinux తన trademark ను ఒక foundation వద్ద ఉంచుతుంది. Rocky తన trademark ను RESF వద్ద ఉంచుతుంది; CIQ commercial sponsor గా వ్యవహరిస్తుంది. రెండు projects ఈ వివరాలను బహిరంగంగా ప్రచురిస్తున్నాయి. 2019లో CentOS user నిర్ధారించుకోగలిగిన దానికంటే ఇది ఎక్కువ సమాచారం.

మీరు servers అద్దెకు తీసుకుంటే, ఈ విషయం నేరుగా మీపై ప్రభావం చూపుతుంది. unmanaged VPSలో updates ను మీరే apply చేయాలి. అందువల్ల early end of life మీకు plan చేయాల్సిన migrationగా, వెచ్చించాల్సిన సమయంగా మారుతుంది. Operating system ఎంపికపై ఇంకా విస్తృత స్థాయిలో నిర్ణయం తీసుకోకపోతే, వీటన్నిటికంటే ముందు Linux మరియు Windows Server మధ్య comparison ను పరిశీలించాలి.

FAQ

CentOS ముగిసిందా?

CentOS Linux నిలిపివేయబడింది. CentOS Linux 8 కు December 31, 2021న, CentOS Linux 7 కు June 30, 2024న మద్దతు ముగిసింది. అందువల్ల ఇక రెండింటికీ security updates అందవు. CentOS Project కొనసాగుతోంది. ఇది CentOS Stream ను విడుదల చేస్తోంది. CentOS Stream వేరే product. ఇది Red Hat Enterprise Linux కు ఆధారమయ్యే public development branch. ఏదైనా server ఇప్పటికీ CentOS Linux పై నడుస్తుంటే, దానికి patches అందడం లేదు. సాధారణ migration లక్ష్యాలు AlmaLinux మరియు Rocky Linux.

CentOS Stream మరియు CentOS Linux మధ్య తేడా ఏమిటి?

తేడా వాటి development దిశలో ఉంది. CentOS Linux downstream గా ఉండేది. Red Hat ఒక RHEL minor release ను విడుదల చేసిన తర్వాత CentOS దాన్ని rebuild చేసేది. CentOS Stream upstream గా ఉంటుంది. తదుపరి RHEL minor release అక్కడ assemble అవుతుంది. అందువల్ల దాని content, RHEL కు ముందు వస్తుంది; తర్వాత కాదు. Stream నిరంతరం update అవుతుంది. ఇది ఒక స్థిరమైన release గా నిలిచిపోదు. CentOS Stream 10 కు సుమారు ఐదు సంవత్సరాల support window ఉంది. RHEL కు పది సంవత్సరాల support window ఉంది.

Rocky Linux లేదా AlmaLinux లో ఏదాన్ని ఎంచుకోవాలి?

రెండూ ఉచితం. రెండూ RHEL ను దగ్గరగా అనుసరిస్తాయి. రెండూ పది సంవత్సరాల support window ను ప్రకటిస్తాయి. అందువల్ల చాలా servers కు వీటిలో ఏదైనా సరిపోతుంది. ప్రాయోగిక తేడాలు వాటి 2023 నిర్ణయాల నుంచి వచ్చాయి. Rocky, ప్రతి RHEL release కు సరిపడే release ఇవ్వడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇది UBI container images మరియు public cloud instances ద్వారా పొందే sources ను ఉపయోగించి rebuild చేస్తుంది. AlmaLinux ABI compatibility ను లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అందువల్ల ఇది ముందుగానే patches ఇవ్వగలదు. RHEL తొలగించిన hardware కు కూడా మద్దతు కొనసాగించగలదు. AlmaLinux 10 పాత CPUs కోసం x86-64-v2 build ను విడుదల చేస్తుంది. Rocky Linux 10 కు x86-64-v3 అవసరం. కాబట్టి పాత hardware పై ఈ ఒక్క వివరమే నిర్ణయాత్మకం కావచ్చు.

Red Hat 2023లో GPL ను ఉల్లంఘించిందా?

ఏ న్యాయస్థానం అలా చెప్పలేదు. GPL బాధ్యత binaries అందుకునే వ్యక్తుల పట్ల ఉంటుంది. Red Hat తన customers కు సంబంధిత sources ను ఇప్పటికీ అందిస్తోంది. వాదన తరువాత ఏమి జరుగుతుందనే అంశంపై ఉంది. Subscription renewal ను తిరస్కరించవచ్చు. Redistribution హక్కును ఉపయోగించకుండా rebuild projects పై ఒత్తిడి తెచ్చే చర్యగా ఆ projects దీన్ని భావిస్తున్నాయి. అందుకే Rocky subscription agreement లేని source routes కు మారింది. OpenELA కూడా sources ను బహిరంగంగా ప్రచురించడానికి ఏర్పడింది.

Red Hat CentOS Linux ను పూర్తిగా ఎందుకు నిలిపివేసింది?

December 8, 2020 ప్రకటనలో తెలిపిన కారణం ఏమిటంటే, project యొక్క భవిష్యత్తు CentOS Stream అని Red Hat పేర్కొంది. RHEL ను మాత్రమే కాపీ చేసే rebuild ద్వారా community దాని development పై ప్రభావం చూపే మార్గం ఉండదని కూడా తెలిపింది. CentOS Linux, Red Hat విక్రయించే product కు ఉచిత version కావడంతో, subscription చెల్లించగల organisations production లో దాన్ని ఉపయోగించేవి. అందువల్ల దీనిలో commercial motive కూడా ఉందని అనేక users భావించారు. Red Hat యొక్క స్వంత posts ఆ అభిప్రాయాన్ని కాకుండా development model ను వివరిస్తాయి.