SSD Nodes Learn Hosting plans →
Hướng dẫn Matt ConnorBởi Matt Connor

Lịch sử VPS: từ mainframe đến cloud và KVM

VPS bạn thuê bắt nguồn từ time-sharing thập niên 1960. Xem mạch phát triển qua CTSS, Multics, Unix, IBM VM/370, Xen và KVM, cùng điều không đổi.

VPS của bạn xuất phát từ đâu

Lịch sử máy tính từ mainframe đến cloud là lịch sử của một ý tưởng ngày càng rẻ hơn. Ý tưởng đó là time-sharing: cho nhiều người cùng sử dụng một máy đắt tiền, đồng thời cung cấp cho mỗi người một góc nhìn riêng trên máy đó. Time-sharing được phát minh khoảng năm 1960 vì một máy tính có giá cao hơn khả năng chi trả của những người sử dụng nó. Mọi thành phần của VPS bạn thuê ngày nay đều được xây dựng để giải quyết vấn đề đó: cơ chế cô lập giữa các user, scheduler phân bổ thời gian CPU, hypervisor và hóa đơn tính theo số giờ. Vấn đề này chưa bao giờ biến mất. Phần cứng trở nên rẻ hơn, nên một phần tài nguyên trước đây cần đến khoản tài trợ nghiên cứu giờ chỉ còn có giá vài dollar mỗi tháng.

1959 đến 1961: vì sao time-sharing ra đời

Nhiều máy tính trong thập niên 1950 chạy theo batch, dù Whirlwind của MIT đã hoạt động tương tác theo thời gian thực vào năm 1951. Với batch processing, bạn đục chương trình lên các tấm bìa, giao cả tập cho operator rồi quay lại sau để nhận bản in. Chỉ một ký tự gõ sai cũng khiến bạn mất cả ngày. Máy vẫn luôn bận, đó mới là mục tiêu chính, vì một máy như IBM 7090 có giá hàng triệu đô la còn thời gian của những người chờ máy không xuất hiện trên bất kỳ hóa đơn nào.

Tháng 1 năm 1959, John McCarthy trình bày lập luận ngược lại trong một bản ghi nhớ tại MIT. Máy tính nên chờ người dùng. Cùng năm đó, Christopher Strachey mô tả một dạng time-sharing tại một hội nghị UNESCO, dù ý ông là một lập trình viên debug trong khi các job khác chạy, chứ không phải nhiều người cùng lúc gõ lệnh. Phát biểu tại lễ kỷ niệm 100 năm của MIT vào năm 1961, McCarthy còn đi xa hơn: dịch vụ tính toán có thể được bán như một tiện ích công cộng và tính phí theo mức sử dụng, giống như điện.

Khi đó, phản đối chính là time-sharing làm lãng phí máy. Việc chuyển đổi giữa người dùng tiêu tốn các chu kỳ xử lý, mà chu kỳ xử lý lại là thứ đắt tiền. Phản đối này là đúng, nhưng sau đó không còn quan trọng, vì giá của một chu kỳ xử lý đã giảm trong 60 năm, còn giá của một giờ tập trung của con người thì không.

CTSS đã phải phát minh những gì

Nhóm của Fernando Corbató tại Trung tâm Tính toán MIT đã xây dựng Compatible Time-Sharing System (CTSS) để giải quyết tranh luận này. Hệ thống được trình diễn lần đầu vào tháng 11 năm 1961 trên một máy IBM 709, phục vụ 4 người dùng và chuyển công việc của từng người dùng ra một ổ băng từ riêng. “Compatible” có nghĩa là máy vẫn có thể chạy hệ thống batch cũ bên dưới, vì không ai mua một máy tính chỉ làm được chức năng mới.

4 người dùng là một con số nhỏ. Nhưng danh sách các vấn đề phải giải quyết để đạt được con số đó thì không nhỏ, và cũng chính là danh sách mà kernel của bạn đang xử lý ngay lúc này. CTSS cần một scheduler để một job chạy lâu không thể làm treo mọi terminal khác. Hệ thống cần memory protection để một chương trình bị crash chỉ làm gián đoạn một người dùng thay vì toàn bộ hệ thống. Hệ thống cần storage vẫn tồn tại sau khi logout, đó là lý do CTSS có một trong những file system đầu tiên mà người dùng hiện đại có thể nhận ra. Hệ thống cũng cần password để một người dùng không thể đọc file của người dùng khác.

Đổi tên các thành phần đó, bạn sẽ có một máy Linux. Scheduler là EEVDF, đã thay thế CFS trong Linux 6.6. Memory protection là MMU (memory management unit), cấp cho mỗi process một virtual address space riêng. Storage vẫn tồn tại sau khi logout chính là home directory của bạn. File password vẫn được gọi là /etc/passwd.

Multics và tiện ích máy tính

Hệ thống tiếp theo của MIT được thiết kế để trở thành tiện ích mà McCarthy đã mô tả. Project MAC bắt đầu vào năm 1963, ký hợp đồng mua một máy General Electric GE-645 vào tháng 8 năm 1964 và công bố các bài viết đầu tiên về Multics vào năm 1965. Tên gọi này đã nêu rõ ý tưởng đó: Multiplexed Information and Computing Service. “Service” ở đây có nghĩa là một dịch vụ được mua theo giờ.

Multics mất nhiều thời gian hơn kế hoạch. Các máy GE-645 nguyên mẫu đến MIT và Bell Labs vào tháng 1 năm 1967. Bell Labs rời dự án vào tháng 4 năm 1969. Multics mở cho khách hàng của MIT Information Processing Center vào tháng 10 năm 1969, sau đó tiếp tục chạy trong môi trường production trên phần cứng ban đầu ở đâu đó trong ba mươi mốt năm. Site cuối cùng còn chạy phần cứng Multics ban đầu, tại Canadian Department of National Defence ở Halifax, Nova Scotia, đã ngừng hoạt động vào ngày 30 tháng 10 năm 2000. Ngày nay, Multics chạy trên phần cứng mô phỏng, trong đó có Gold Hill, nơi người dùng có thể yêu cầu account.

Multics thường bị xếp vào nhóm thất bại vì ra mắt trễ và chạy chậm. Nhưng vocabulary của nó cho thấy điều ngược lại. Multics mang đến cho chúng ta filesystem phân cấp với các directory lồng trong directory, access control list trên từng file, virtual memory phân đoạn cho phép chương trình truy cập một file như thể đó là memory, và các protection ring dùng để phân cấp code theo mức độ được tin cậy. Ring vẫn nằm trong silicon trước mặt bạn. Phần cứng Honeywell Multics cung cấp tám ring, được đánh số từ 0 đến 7, trong đó code có đặc quyền cao nhất chạy ở ring 0 và các chương trình user thông thường chạy ở ring 4; các ring bên trong cũng hỗ trợ các subsystem được bảo vệ. Intel x86 giữ lại thuật ngữ này và giữ ring 0 cho kernel, nhưng giảm số lượng xuống còn bốn. Vì vậy, code user trên VPS của bạn chạy ở ring 3. Hardware virtualisation về sau bổ sung một mode bên dưới ring 0 cho hypervisor, thường được gọi không chính thức là ring -1.

Unix: chia sẻ thời gian trên một máy tính mà bạn có thể mua được

Việc rời Multics khiến Ken Thompson ở Bell Labs không còn một hệ thống phù hợp để sử dụng. Năm 1969, ông bắt đầu xây dựng một hệ thống nhỏ hơn nhiều trên một chiếc PDP-7 bị loại bỏ. Tài liệu Unix Programmer's Manual đầu tiên có ngày tháng 11 năm 1971. Khi đó, công việc đã chuyển sang PDP-11. Năm 1973, Thompson và Dennis Ritchie viết lại kernel bằng C, để hệ thống có thể chuyển sang phần cứng mới mà không phải viết lại thủ công.

Đó là lý do bạn gõ lệnh vào một hậu duệ của Unix, không phải một hậu duệ của Multics. Multics cần phần cứng được xây dựng riêng cho Multics. Unix chạy trên bất kỳ phần cứng nào rẻ và sẵn có. Cuối cùng, đó mới là đặc điểm quyết định.

Bài viết "The UNIX Time-Sharing System" của Ritchie và Thompson được đăng trên Communications of the ACM vào tháng 7 năm 1974. Bài viết mô tả VPS của bạn: các process, một file system phân cấp, file dưới dạng các luồng byte thuần, fork, user và group với các permission bit, cùng một shell là một chương trình thông thường thay vì một phần của kernel. Năm mươi hai năm sau, interface đó đã được mở rộng nhưng chưa bao giờ bị thay thế.

Các mainframe thực sự chạy máy ảo vào năm 1972 sao?

Có, và đây là phần mà hầu hết mọi người bỏ qua. Trong khi MIT xây dựng Multics, IBM Cambridge Scientific Center tiếp cận cùng mục tiêu từ hướng ngược lại. Thay vì để một hệ điều hành phục vụ nhiều người dùng, Robert Creasy và Les Comeau xây dựng một control program cung cấp cho mỗi người dùng một máy tính mô phỏng hoàn chỉnh. CP-40 được đưa vào vận hành vào tháng 1 năm 1967. Mỗi người dùng nhận một System/360 ảo và chạy một hệ điều hành single-user nhỏ, CMS, bên trong đó.

CP-67 cho System/360-67 được hoàn tất vào mùa thu năm 1967 và có sẵn cho người dùng Model 67 vào tháng 7 năm 1968. IBM công bố VM/370 vào ngày 2 tháng 8 năm 1972. Đó là một hypervisor thương mại, được bán cho khách hàng trả phí, từ năm mươi bốn năm trước. Một control program phân chia tài nguyên phần cứng thật, còn các hệ điều hành guest chạy nguyên trạng bên trong những máy ảo và tin rằng chúng sở hữu máy tính.

Lý thuyết xuất hiện hai năm sau, trong cùng số tháng 7 năm 1974 của Communications of the ACM đăng bài viết về Unix. Bài "Formal Requirements for Virtualizable Third Generation Architectures" của Gerald Popek và Robert Goldberg đưa ra điều kiện đủ để một processor có thể virtualize. Quy tắc cốt lõi rất ngắn gọn. Mọi sensitive instruction phải là privileged instruction và phải trap khi guest thực thi nó bên ngoài kernel mode. Khi đó hypervisor giành quyền điều khiển và trả lời bằng phiên bản riêng của guest về trạng thái tương ứng. Sensitive instruction điều khiển việc phân bổ tài nguyên hoặc hoạt động khác nhau tùy theo mode của máy hay memory mapping. Các phép tính số học và thao tác bộ nhớ thông thường được thực thi trực tiếp trên phần cứng. Cơ chế này được gọi là trap and emulate. Phần cứng của IBM tuân theo quy tắc đó.

Vì sao minicomputer phá vỡ mô hình

DEC giới thiệu PDP-8 vào năm 1965 với giá khoảng $18,000 theo giá trị đồng dollar năm 1965. Đây là minicomputer đầu tiên có giá dưới $20,000 và sau đó đã bán được hơn 50,000 máy. Microprocessor tiếp tục đẩy giá xuống. Khi một phòng ban có thể mua máy riêng, rồi sau đó từng cá nhân cũng có thể mua máy riêng, việc dùng chung một máy tính trung tâm dường như đã trở thành một bài toán được giải quyết và không còn cần giải quyết nữa. Trong thập niên 1980 và 1990, máy tính dần chuyển ra bàn làm việc và vào các rack chứa những server x86 nhỏ.

Sự lãng phí quay lại dưới một dạng khác. Mỗi server chạy một ứng dụng thì dễ quản lý, nhưng phần lớn hardware không được sử dụng trong khi vẫn phải trả đủ chi phí điện năng và chỗ đặt rack. Đó lại là bài toán CTSS ở quy mô mới, trong đó tài nguyên đắt đỏ giờ là không gian phòng máy và điện năng thay vì processor. Câu trả lời vẫn như trước: dùng chung máy.

Vì sao x86 khó ảo hóa đến vậy?

Vì x86 vi phạm quy tắc của Popek và Goldberg. Tại Hội nghị USENIX Security Symposium lần thứ 9 vào tháng 8 năm 2000, John Scott Robin và Cynthia Irvine đã phân tích tập lệnh Pentium và phát hiện 17 lệnh nhạy cảm có thể thực thi trong user mode mà không gây trap. popf là ví dụ tiêu biểu. Khi chạy lệnh này trong user mode, processor âm thầm bỏ qua các bit mà chương trình không được phép thiết lập thay vì gây trap. Vì vậy, hypervisor dùng cơ chế trap-and-emulate không biết guest đã cố thực hiện thao tác đó.

Trước khi phần cứng được sửa, có 2 hướng giải quyết. VMware, được thành lập vào năm 1998 dựa trên nghiên cứu Disco của Stanford, kiểm tra mã kernel của guest và viết lại các lệnh khó xử lý trước khi chúng thực thi. Kỹ thuật này được gọi là binary translation. Xen, do Computer Laboratory thuộc University of Cambridge phát triển, sửa guest thay vì sửa mã lệnh khi chạy. Bài báo "Xen and the Art of Virtualization", được trình bày tại SOSP vào tháng 10 năm 2003, mô tả paravirtualisation: kernel guest đã được sửa sẽ chủ động gọi hypervisor thay vì thực thi các lệnh mà hypervisor không thể intercept.

Sau đó phần cứng được sửa, tương tự cách IBM đã sửa vấn đề này vào thập niên 1960. Intel phát hành VT-x trên 2 model Pentium 4 vào ngày 14 tháng 11 năm 2005, còn AMD phát hành AMD-V vào tháng 5 năm 2006. Cả 2 đều bổ sung một processor mode nằm bên dưới kernel guest. Nhờ đó, guest chạy kernel của chính nó ở tốc độ đầy đủ, trong khi hypervisor vẫn kiểm soát các sự kiện mà nó yêu cầu. Điều này làm cho hypervisor đủ nhỏ để chạy bên trong một operating system thông thường. KVM của Avi Kivity tại Qumranet đã làm đúng như vậy: biến chính Linux kernel thành hypervisor. KVM được đưa vào Linux 2.6.20, phát hành vào tháng 2 năm 2007.

Tên gọi VPS bắt nguồn từ đâu

Hai dòng công nghệ đã hội tụ vào đầu những năm 2000. Một dòng là máy ảo hoàn chỉnh trên x86, trong đó guest tự khởi động kernel của mình. Dòng còn lại là ảo hóa ở cấp hệ điều hành: một Linux kernel dùng chung được chia thành các môi trường riêng biệt, mỗi môi trường có root user và process table riêng. Linux-VServer và Virtuozzo của SWsoft cung cấp mô hình này. Năm 2005, SWsoft phát hành một phần Virtuozzo dưới dạng OpenVZ mã nguồn mở. Cụm từ "virtual private server" xuất phát từ nhánh công nghệ này, được đặt tương tự "virtual private network".

Amazon biến việc thuê tài nguyên thành một API call. S3 ra mắt vào 14 March 2006, còn EC2 mở public beta giới hạn vào 25 August 2006 với một instance type duy nhất, chạy trên Xen. Việc mua compute không còn là một hợp đồng với nhà cung cấp dịch vụ mà trở thành một request trả về kết quả trong một phút.

Cả hai dòng công nghệ vẫn tồn tại, và sự khác biệt này vẫn quyết định những gì bạn có thể làm với server đã thuê. KVM VPS tự khởi động kernel riêng, nên bạn có thể load kernel modules và, khi host cung cấp các tính năng ảo hóa cần thiết, chạy hypervisor bên trong VPS của bạn. Gói dựa trên container dùng chung kernel của host thay vì tự khởi động kernel riêng. Sáu mươi năm lịch sử nằm phía sau một dòng duy nhất trên trang bảng giá. Vì vậy, bạn nên hiểu VPS, VM và VPC khác nhau như thế nào trước khi chọn.

Từ mainframe đến VPS: điều gì đã thay đổi và điều gì không

Bốn điều đã thay đổi. Máy tính không còn nằm trong tòa nhà của bạn. Terminal là một chương trình thay vì một món đồ nội thất. Đơn vị bạn thuê là một máy tính hoàn chỉnh có kernel riêng, thay vì một account trên hệ điều hành của người khác. Và mức giá đã giảm đủ để việc mua chỉ còn là một khoản thanh toán bằng thẻ, thay vì cả quy trình mua sắm.

Cơ chế không thay đổi chút nào.

  • Phiên SSH của bạn là một terminal time-sharing. Bạn có một login và một shell, còn scheduler quyết định khi nào process của bạn được chạy tiếp.
  • Việc cô lập vẫn được thực thi bằng phần cứng. MMU và các mức đặc quyền của processor đảm nhiệm việc đó, đúng như CP-40 cần chúng vào năm 1967.
  • Bạn vẫn trả phí cho một phần của một máy tính theo thời gian đã trôi qua, giống như cách các service bureau từng tính phí theo số giờ kết nối.
  • Bạn vẫn chịu ảnh hưởng của các tenant khác. Khi một host bị oversubscribe, guest của bạn phải chờ CPU vật lý, và Linux báo thời gian chờ đó là CPU steal time từ một neighbour gây nhiễu.

Điểm cuối cùng là tóm tắt trung thực cho toàn bộ lịch sử này. Chia sẻ một máy tính luôn là một sự đánh đổi. Mô hình này được chấp nhận vào năm 1961 vì máy tính đắt hơn con người, và được chấp nhận vào năm 2026 vì một server chỉ chạy ở mười phần trăm công suất là tiền bị đốt. Nếu bạn muốn đứng về phía operator trong sự đánh đổi đó, chạy Proxmox trên phần cứng do bạn sở hữu sẽ giao cho bạn cả hypervisor lẫn các vấn đề của operator.

Hãy ghi nhớ tỷ lệ này. CTSS phục vụ bốn người dùng trên một máy tính chiếm cả một căn phòng. VPS của bạn, với vài dollar mỗi tháng trong năm 2026, là một máy tính tốt hơn nhiều so với chiếc máy mà nhóm của Corbató từng phải phân phối thời gian sử dụng, và bạn có nó cho riêng mình. Lý do bạn có thể thuê nó là một ý tưởng đã 65 năm tuổi cuối cùng cũng gặp được phần cứng giá rẻ. Nếu bạn đang xác định nên cài gì trên đó, hãy bắt đầu từ VPS thực sự cung cấp cho bạn những gì rồi xem tiếp mọi người thường chạy gì trên VPS.

FAQ

Hệ thống máy tính time-sharing đầu tiên là gì?

CTSS, Compatible Time-Sharing System, do nhóm của Fernando Corbató tại MIT Computation Center xây dựng, là một trong những hệ thống time-sharing đa dụng đầu tiên. Hệ thống được trình diễn lần đầu vào tháng 11 năm 1961 trên IBM 709 và phục vụ 4 người dùng, mỗi người được swap ra một tape drive riêng. CTSS bắt đầu phục vụ người dùng MIT vào tháng 5 năm 1963. Dartmouth Time-Sharing System ra đời sau đó vào ngày 1 tháng 5 năm 1964, chạy thành công các chương trình BASIC đồng thời trên 2 terminal và trả về câu trả lời chính xác cho cả hai.

Virtual machine có thực sự được phát minh vào những năm 1960 không?

Có. IBM Cambridge Scientific Center đưa CP-40 vào production vào tháng 1 năm 1967. Mỗi người dùng được cấp một System/360 ảo hoàn chỉnh, bên trong chạy hệ điều hành CMS. CP-67 cho System/360-67 hoàn thiện vào mùa thu năm 1967 và được cung cấp cho người dùng Model 67 vào tháng 7 năm 1968. IBM công bố VM/370 vào ngày 2 tháng 8 năm 1972. Đây là các hypervisor thực sự chạy guest operating system không sửa đổi. VM/370 còn được bán thương mại, nhiều thập kỷ trước khi phần cứng x86 có thể làm điều tương tự.

Vì sao x86 khó virtualise trong khi mainframe thì không?

Điều kiện đủ của Popek và Goldberg năm 1974 quy định rằng mọi sensitive instruction phải là privileged instruction và phải trap khi guest chạy nó bên ngoài kernel mode. Các phép toán số học và thao tác bộ nhớ thông thường được thực thi trực tiếp. x86 vi phạm quy tắc này. Robin và Irvine đã đếm được 17 sensitive instruction trên Pentium có thể chạy ở user mode mà không trap. Vì vậy, hypervisor trap-and-emulate cổ điển không bao giờ thấy chúng; popf là ví dụ thường được nhắc đến. VMware khắc phục vấn đề này bằng binary translation, còn Xen dùng paravirtualisation. Sau đó, Intel VT-x vào tháng 11 năm 2005 và AMD-V vào tháng 5 năm 2006 bổ sung hardware mode cho hypervisor.

Thuê VPS có giống với việc có một tài khoản time-sharing không?

Mô hình tính phí và bài toán isolation là giống nhau. Nhưng đơn vị được cấp thì khác. Người dùng time-sharing có một account trên hệ điều hành được chia sẻ với mọi người khác. Vì vậy, administrator là người làm việc tại computer centre. KVM VPS cung cấp cho bạn một virtual machine với kernel riêng và root account riêng. Vì vậy, administrator là bạn. VPS dựa trên container nằm ở giữa hai mô hình này, vì nó chia sẻ kernel của host nhưng vẫn cung cấp cho bạn root bên trong environment riêng.

Bài viết này có hữu ích không?

#history#computing#virtualization#mainframe#vps