وی پی ان تور (Tor VPN) اندروید: نصب، پلها و محدودیتها
Tor VPN اپ رسمی و بتای پروژه تور برای اندروید است. ببینید نسخه اصل را از کجا بگیرید، وقتی وصل نمیشود با کدام پل امتحان کنید و این اپ چه چیزهایی را پنهان نمیکند.
وی پی ان تور (Tor VPN) چیست؟
وی پی ان تور، یا Tor VPN، اپلیکیشن رسمی پروژه تور (Tor Project) برای اندروید است که ترافیک اپهای دیگر گوشی را از شبکه تور عبور میدهد. نسخه اصل آن نام بسته org.torproject.vpn دارد و پروژه تور فقط Google Play و F-Droid را منبع رسمی آن میداند. این اپ هنوز بتا است. خود پروژه تور میگوید ممکن است اطلاعات نشت کند، پس برای کارهای حساس به آن تکیه نکنید.
پروژه تور در صفحه پشتیبانی، Tor VPN را اپی رایگان و متنباز معرفی میکند که خود پروژه تور آن را توسعه میدهد. طبق وبلاگ رسمی پروژه، این اپ روی Arti ساخته شده است. Arti پیادهسازی نسل بعدی تور است و با زبان Rust نوشته شده. فرق اصلی آن با یک فیلترشکن معمولی این است که هر اپ گوشی مدار (circuit) تور جداگانه خودش را میگیرد. یعنی همه اپها از یک تونل مشترک عبور نمیکنند. مدار مسیری است که ترافیک شما از چند سرور داوطلب در شبکه تور طی میکند تا به اینترنت برسد.
پروژه تور صریحاً میگوید Tor VPN مثل یک VPN تجاری که برای سرعت بهینه شده رفتار نمیکند. پس اگر از یک فیلترشکن پولی کندتر است، این رفتار مورد انتظار است. هدف این اپ پنهان کردن مسیر ترافیک است، نه بیشترین سرعت دانلود. اگر میخواهید بدانید این دو مدل از نظر اعتماد و حریم خصوصی چه فرقی دارند، مقایسه تور و VPN این را جداگانه توضیح میدهد.
تور یک شبکه عمومی و متنباز است. روزنامهنگاران، پژوهشگران، شرکتها و کاربران عادی برای حفظ حریم خصوصی از آن استفاده میکنند. این راهنما روی دو سؤال عملی تمرکز دارد: نسخه اصل کدام است و وقتی وصل نمیشود چه باید کرد. در پایان هم میبینید این اپ از چه چیزی محافظت نمیکند.
Tor VPN با Tor Browser و Orbot چه فرقی دارد؟
چند اپ با اسمهای نزدیک به هم وجود دارد و بیشتر سردرگمی از همینجا شروع میشود.
Tor Browser یک مرورگر است. فقط صفحههایی را که در خود مرورگر باز میکنید از تور عبور میدهد. نسخه اندروید آن طبق صفحه نصب پروژه تور به Android 8.0 یا جدیدتر نیاز دارد. Tor VPN به Android 7.0 یا جدیدتر نیاز دارد، پس حداقل نسخه این دو یکی نیست. Tor VPN برای اپهای دیگر ساخته شده است: پیامرسان، اپ خبری، یا هر اپی که خودتان انتخاب کنید. صفحه دانلود پروژه تور آن را اینطور توصیف میکند که چند اپ را از تور عبور میدهد و میتوانید هر مرورگری را که خواستید کنارش استفاده کنید. Tor Browser خودش مستقیم به تور وصل میشود. به همین دلیل Tor VPN آن را بهطور پیشفرض از مسیر خودش کنار میگذارد. اگر میخواهید Tor Browser را با سیستمعاملهایی مقایسه کنید که کل دستگاه را از تور عبور میدهند، تفاوت Tor Browser با Tails و Whonix را بخوانید.
Orbot را پروژه تور نساخته است. سازنده آن Guardian Project است، گروهی از توسعهدهندگان که اپهای امن موبایل و کد متنباز میسازند. Guardian Project آن را یک اپ رایگان VPN و پروکسی معرفی میکند که به اپهای دیگر کمک میکند امنتر از اینترنت استفاده کنند. یک نکته گیجکننده وجود دارد: نام بسته Orbot در اندروید org.torproject.android است. یعنی با org.torproject شروع میشود، ولی Tor VPN نیست. اگر دنبال Tor VPN هستید، نام بسته باید دقیقاً org.torproject.vpn باشد.
آیفون. Tor VPN برای iOS منتشر نشده است. صفحه دانلود Tor VPN در سایت پروژه تور به کاربران آیفون پیشنهاد میکند Orbot از Guardian Project را امتحان کنند. Tor Browser هم نسخه iOS ندارد. پروژه تور برای مرور وب در آیفون Onion Browser را پیشنهاد میکند، با این هشدار که قانون اپل درباره موتور WebKit محافظتهای آن را محدود میکند. سایت orbot.app یک نسخه رسمی Orbot برای iOS در App Store اپل معرفی میکند و مخزن iOS آن در GitHub میگوید روی iOS 15 یا جدیدتر کار میکند. ما خود صفحه App Store را بررسی نکردیم. قبل از نصب، در همان صفحه ببینید که سازنده Guardian Project باشد.
نسخه اصل Tor VPN را از کجا دانلود کنیم؟
صفحه پشتیبانی Tor VPN فقط دو منبع رسمی نام میبرد و از شما میخواهد فقط از همین منابع دانلود کنید:
صفحه download.torproject.org/tor-vpn-for-android هم به همین دو لینک میدهد. این صفحه لینک مستقیم APK ندارد. پس اگر سایتی فایل APK را «از طرف پروژه تور» به شما میدهد، منبع رسمی نیست.
پیشنیازها کوتاه است. گوشی باید Android 7.0 یا جدیدتر داشته باشد. صفحه پشتیبانی میگوید تبلتهای اندرویدی و Chromebook پشتیبانی نمیشوند. وقتی این صفحه را در ۱۲ آبان ۱۴۰۵ (۳ نوامبر ۲۰۲۶) نوشتیم، F-Droid نسخه 1.9.1Beta را نشان میداد که ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ اضافه شده بود. شماره نسخه زود تغییر میکند، پس آن را در خود فروشگاه ببینید. F-Droid هم در توضیح اپ مینویسد که این نسخه برای کاربران پرخطر و کارهای حساس مناسب نیست.
آیا Google Play از ایران باز میشود؟
ما نمیتوانیم از اینجا بگوییم Google Play امروز روی اینترنت شما در دسترس است یا نه. این را خودتان روی همان اتصالی که دارید امتحان کنید. اگر باز نشد، F-Droid منبع رسمی دوم است. برای F-Droid اول باید خود اپ F-Droid را از سایت f-droid.org نصب کنید و بعد Tor VPN را داخل آن جستوجو کنید.
نسخهای که در بازار یا مایکت میبینید اصل است؟
ما بازار (Bazaar) و مایکت (Myket) را بررسی نکردیم. نمیدانیم اپی به اسم Tor VPN در آنها هست یا نه. اما جواب سؤال اصلی روشن است: پروژه تور فقط Google Play و F-Droid را منبع رسمی میداند. پس هر نسخهای در فروشگاههای دیگر، حتی با همان اسم و همان آیکون، از منبع رسمی نیست.
اگر با اپی روبهرو شدید که اسمش Tor VPN است، دو چیز را نگاه کنید. اول نام بسته: باید دقیقاً org.torproject.vpn باشد. دوم سازنده: نام توسعهدهندهای که فروشگاه نشان میدهد. نام بسته در فروشگاههای غیررسمی هم ضمانت کامل نیست، چون هر کسی میتواند یک APK با همان نام بسته و امضای دیگری بسازد. به همین دلیل منبع دانلود از خود نام مهمتر است. اگر قبلاً نسخهای از منبع دیگری نصب کردهاید، آن را پاک کنید و نسخه رسمی را نصب کنید.
اگر کامپیوتر دارید و adb (Android Debug Bridge، ابزار خط فرمان اندروید) روی آن نصب است، میتوانید نام بستههای نصبشده را مستقیم از گوشی بخوانید. این مرحله اختیاری است و به فعال بودن USB debugging روی گوشی نیاز دارد:
adb shell pm list packages torproject
adb shell dumpsys package org.torproject.vpn | grep versionNameدستور اول باید خطی مثل package:org.torproject.vpn نشان دهد. اگر Orbot هم نصب باشد، خط package:org.torproject.android را هم میبینید. دستور دوم شماره نسخه نصبشده را نشان میدهد تا با نسخه فروشگاه مقایسه کنید. اگر دستور اول خط package:org.torproject.vpn را برنگرداند، اپی که اسمش را Tor VPN گذاشتهاند نام بسته دیگری دارد.
اولین اجرا: چطور Tor VPN را وصل کنیم و اپها را انتخاب کنیم
صفحه «اولین اجرا» در سایت پشتیبانی پروژه تور این مراحل را توضیح میدهد:
- اپ را باز کنید. در صفحه Connect، بهطور پیشفرض همه اپهای نصبشده روی گوشی برای عبور از Tor VPN تنظیم شدهاند.
- روی Connect بزنید.
- اندروید درخواست اتصال VPN را نشان میدهد. روی OK بزنید.
- اگر میخواهید فقط چند اپ از تور عبور کنند، گزینه محافظت از همه اپها را خاموش کنید و بعد هر اپ را جداگانه روشن کنید.
صفحههای پشتیبانی برای این گزینه دو برچسب کمی متفاوت به کار میبرند، پس اسم دقیق آن را در خود اپ ببینید. اپهایی که خودشان با تور کار میکنند، مثل Tor Browser و Orbot، بهطور پیشفرض از مسیر Tor VPN کنار گذاشته میشوند. طبق وبلاگ پروژه تور، اپ اول به تور وصل میشود و بعد اجازه میدهد خروجی (exit) را انتخاب کنید. علتش این بود که انتخاب خروجی قبل از اتصال، کاربرانی را که به پل نیاز داشتند گیج میکرد.
برای اطمینان از اتصال، صفحه check.torproject.org را در یک مرورگر عادی که از Tor VPN عبور میکند باز کنید. این صفحه میگوید آیا درخواست شما از شبکه تور آمده است یا نه.
یک نکته مهم درباره حالت انتخاب اپ: اپهایی که انتخاب نکردهاید هیچ محافظتی از تور نمیگیرند. آنها مثل قبل مستقیم از اینترنت شما عبور میکنند. پس اگر فقط پیامرسان را انتخاب کنید، مرورگر معمولی شما همچنان بیرون از تور است.
Tor VPN وصل نمیشود: پلها (bridges) و WebTunnel
اگر شبکه شما اتصال مستقیم به تور را مسدود کند، Tor VPN به پل نیاز دارد. پل یک نقطه ورود به شبکه تور است که برای سختتر کردن مسدودسازی ساخته شده است. صفحه پلهای Tor VPN سه نوع را توضیح میدهد. اگر میخواهید بدانید هر کدام از نظر فنی چطور کار میکند، راهنمای پلهای تور و pluggable transportها جزئیات بیشتری دارد.
- obfs4 ترافیک تور را شبیه داده تصادفی میکند.
- Snowflake اتصال شما را از پروکسیهایی عبور میدهد که داوطلبان اداره میکنند.
- WebTunnel اتصال تور را طوری پنهان میکند که به نظر برسد دارید از طریق HTTPS یک وبسایت را باز میکنید.
obfs4 و Snowflake داخل خود اپ هستند و به درخواست نیاز ندارند. صفحه پشتیبانی میگوید اگر این دو کار نکردند، باید پلهای دیگری درخواست کنید.
چرا WebTunnel جایی که obfs4 بسته است اهمیت دارد
obfs4 و WebTunnel از دو راه متفاوت جلوی شناسایی را میگیرند. obfs4 ترافیک را شبیه داده تصادفی میکند، یعنی به هیچ پروتکل شناختهشدهای شبیه نیست. اگر شبکهای ترافیکی را که به هیچ پروتکل شناختهشدهای شبیه نیست مسدود کند، این روش کمکی نمیکند. WebTunnel راه دیگری میرود: ترافیک را شبیه HTTPS معمولی به یک وبسایت میکند، که بخش بزرگی از ترافیک عادی اینترنت است. پروژه تور در وبلاگش میگوید پلهای WebTunnel را در یکی از نسخههای اولیه (1.4.0 beta) برای کمک به دور زدن سانسور در اولویت گذاشت. ما نمیگوییم کدام نوع پل امروز در ایران کار میکند. هیچکدام از صفحههای پروژه تور که خواندیم چنین ادعایی نمیکند، و وضعیت شبکه هم تغییر میکند. ترتیب منطقی این است: اول پلهای داخلی، بعد پلهای درخواستی.
پل بیشتر از کجا بگیریم
صفحه پلهای Tor VPN سه راه برای گرفتن پلهای بیشتر نام میبرد:
- داخل خود اپ: گزینه درخواست پل شما را به ربات تلگرام پروژه تور میفرستد. پلهای جدید را از آنجا بگیرید و در اپ ذخیره کنید.
- ایمیل: به
bridges@torproject.orgایمیل بزنید. ایمیل باید از یک آدرس Gmail یا Riseup فرستاده شود. - وب: به سایت bridges.torproject.org بروید و پل بگیرید.
پلهایی که از ایمیل یا وب میگیرید خودکار اضافه نمیشوند. باید آنها را دستی در بخش پلهای اپ اضافه کنید. هر پل یک خط متن است، پس خطها را کامل و بدون تغییر کپی کنید.
پیامهای خطایی که ممکن است ببینید
صفحه عیبیابی Tor VPN این خطاهای اتصال را فهرست میکند:
Network is unreachable (os error 101)
couldn't start onionmasq proxy
CONNECTION_ERRORپیام اول یعنی سیستم شبکه را در دسترس نمیبیند. اول بررسی کنید که اینترنت خود گوشی بدون Tor VPN کار میکند. همان صفحه میگوید اپهای فایروالی که از اتصال VPN استفاده میکنند جلوی اتصال Tor VPN را میگیرند. اندروید در هر لحظه فقط یک اتصال VPN فعال نگه میدارد، پس اگر فیلترشکن دیگری روشن است، اول آن را خاموش کنید. اگر هیچکدام از اینها مشکل نبود، صفحه عیبیابی میگوید بررسی کنید که آیا تور در شبکه شما سانسور شده است، و شما را به همان صفحه پلها میفرستد.
Tor VPN از چه چیزی محافظت نمیکند؟
پروژه تور یک «مدل تهدید» (threat model) برای Tor VPN منتشر کرده است. این سند میگوید اپ قرار است از چه چیزی محافظت کند و ضعفهای شناختهشدهاش کدام است. نسخهای که خواندیم تاریخ ۶ اوت ۲۰۲۵ دارد، پس طراحی را همانطور که در آن زمان منتشر شده بود توصیف میکند. قبل از هر چیز این را به یاد داشته باشید: صفحه پشتیبانی میگوید Tor VPN نرمافزار بتا است، برای چیزی جز آزمایش به آن تکیه نکنید، و ممکن است اطلاعات نشت کند.
طبق مدل تهدید، فعالیت شبکه هر اپی که از تور عبور میکند باید با مدار یا مدارهای اختصاصی خودش از اپهای دیگر جدا باشد. این جداسازی مفید است، اما دو حد روشن دارد.
اپهای انتخابنشده. در حالت انتخاب اپ، اپهایی که انتخاب نکردهاید هیچ محافظتی از تور نمیگیرند.
اپهایی که به هویت واقعی شما وصلاند. مدل تهدید این اپها را «unmasked» مینامد: اپهایی که قبلاً بیرون از تور استفاده شدهاند، یا به شماره تلفنی وصلاند که با نام واقعی شما ثبت شده است. تور آدرس IP شما را پنهان میکند، ولی اگر حساب یک پیامرسان با سیمکارت به نام خودتان ساخته شده باشد، آن حساب همچنان شما هستید. عبور دادن آن از تور این را تغییر نمیدهد.
بخش «ضعفهای شناختهشده» مدل تهدید چند راه نشت را نام میبرد. اینها مهمترینها هستند:
- Android ID: یک شناسه ۶۴ بیتی که همه اپهایی که در یک پروفایل کاربری با یک کلید امضا ساخته شدهاند در آن شریکاند. پس دو اپ از یک سازنده میتوانند فعالیت شما را به هم وصل کنند، حتی اگر هر کدام مدار تور جداگانه داشته باشد.
- اتصال مستقیم به شبکه موبایل: اندروید استاندارد به اپها اجازه میدهد به رابط شبکه موبایل (cell interface) متصل شوند و بعد مستقیم به یک آدرس IP وصل شوند. مدل تهدید این را یک ضعف شناختهشده میداند، چون چنین ترافیکی میتواند از VPN عبور نکند.
- mDNS و SSDP: این دو پروتکل برای پیدا کردن دستگاهها در شبکه محلی هستند. mDNS یعنی multicast DNS و SSDP یعنی Simple Service Discovery Protocol. طبق مدل تهدید، اپها میتوانند با درخواست mDNS و فعالیت SSDP از VPN عبور نکنند.
- getaddrinfo(): تابعی در کتابخانه C که نام دامنه را به آدرس IP تبدیل میکند (DNS یعنی سیستم نام دامنه). مدل تهدید میگوید اپهایی که از این تابع استفاده میکنند میتوانند از VPN عبور نکنند.
- Firebase: سرویس اعلان گوگل. مدل تهدید تأکید میکند که گرفتن مجوز اعلان از یک اپ کافی نیست تا جلوی ثبت آن اپ در Firebase گرفته شود.
همان بخش موارد دیگری هم فهرست میکند، از جمله شناسه اپراتور سیمکارت، تماس از طریق WiFi (WiFi Calling)، پیوند با حساب گوگل و شناسه تبلیغاتی اندروید. نتیجه عملی ساده است. Tor VPN مسیر ترافیک اپها را پنهان میکند، اما نمیتواند اپی را که خودش شما را معرفی میکند ناشناس کند. برای مرور وب، Tor Browser محافظتهای مخصوص مرورگر دارد که یک VPN برای همه اپها ندارد.
اگر Tor VPN کافی نیست: گزینههای سمت سرور
Tor VPN یکی از چند ابزار است و برای همه موقعیتها مناسب نیست. اگر یک سرور مجازی (VPS) بیرون از شبکهای که مسدود شده دارید، میتوانید سرویسهایی را روی آن اجرا کنید که خودتان کنترلشان میکنید. وقتی VPN شما مسدود است چه چیزی روی سرور اجرا کنید این گزینهها را از سمت سرور مقایسه میکند. اجرای یک پل تور روی سرور خودتان هم به کاربران دیگری که پشت سانسور هستند کمک میکند.
پرسشهای رایج (FAQ)
آیا Tor VPN همان Orbot است؟
نه. Tor VPN را خود پروژه تور ساخته است و نام بسته آن org.torproject.vpn است. Orbot را Guardian Project ساخته است و نام بسته آن در اندروید org.torproject.android است. هر دو ترافیک اپهای دیگر را از تور عبور میدهند، اما دو اپ جدا از دو سازنده جدا هستند. Tor VPN روی Arti ساخته شده و هنوز بتا است.
Tor VPN روی چه گوشیهایی نصب میشود؟
Tor VPN به Android 7.0 یا جدیدتر نیاز دارد. صفحه پشتیبانی پروژه تور میگوید تبلتهای اندرویدی و Chromebook پشتیبانی نمیشوند. نسخه iOS هم ندارد، و پروژه تور به کاربران آیفون Orbot از Guardian Project را پیشنهاد میکند. Tor Browser برای اندروید حداقل متفاوتی دارد: Android 8.0 یا جدیدتر.
Tor VPN وصل نمیشود. چه کار کنم؟
اول بررسی کنید که اینترنت گوشی بدون Tor VPN کار میکند و فیلترشکن یا فایروال دیگری که از VPN استفاده میکند روشن نیست، چون اندروید فقط یک VPN فعال را نگه میدارد. بعد پلهای داخلی obfs4 و Snowflake را امتحان کنید. اگر کار نکردند، پلهای بیشتری مثل WebTunnel را از ربات تلگرام داخل اپ، از ایمیل bridges@torproject.org با یک آدرس Gmail یا Riseup، یا از سایت bridges.torproject.org بگیرید و دستی اضافه کنید.
آیا نسخه Tor VPN در بازار یا مایکت اصل است؟
پروژه تور فقط Google Play و F-Droid را منبع رسمی Tor VPN میداند و صفحه دانلود آن لینک APK ندارد. پس هر نسخهای در فروشگاه دیگری از منبع رسمی نیست. نام بسته را بررسی کنید، که باید org.torproject.vpn باشد، و بدانید که یک APK تقلبی هم میتواند همین نام بسته را داشته باشد. امنترین کار نصب از یکی از دو منبع رسمی است.
آیا Tor VPN برای کارهای حساس امن است؟
پروژه تور میگوید Tor VPN نرمافزار بتا است، ممکن است اطلاعات نشت کند و برای چیزی جز آزمایش نباید به آن تکیه کرد. مدل تهدید آن هم ضعفهای شناختهشدهای مثل Android ID، نشت DNS از طریق getaddrinfo() و ثبت در Firebase را نام میبرد. اپهایی که به شماره تلفن یا حساب واقعی شما وصلاند، حتی از داخل تور، همچنان قابل شناسایی هستند.