FreeBSD jail یا Docker container؛ تفاوت چیست؟
FreeBSD jail یک userland کامل را ایزوله میکند، اما Docker از imageهای لایهای registry استفاده میکند. تفاوت software، state، networking و محدودیتها را ببینید.
FreeBSD jailها در برابر Docker containerها، در یک پاراگراف
FreeBSD jailها و Docker containerها یک مسئله را با دو ساختار متفاوت حل میکنند. هر دو userlandهای ایزوله را روی یک kernel مشترک اجرا میکنند؛ بنابراین هیچکدام ماشین مجازی نیستند. تفاوت در محتوای آنهاست. یک Docker container یک process را از image لایهای اجرا میکند که از یک registry دریافت کردهاید. یک jail یک userland کامل FreeBSD را اجرا میکند: /etc مخصوص خود، اسکریپتهای راهاندازی rc مخصوص خود، پایگاهداده pkg مخصوص خود و هر تعداد process که نیاز دارید. تقریباً همه تفاوتهای دیگر این صفحه از همین تفاوت اصلی ناشی میشوند.
SSD Nodes imageهای FreeBSD ارائه نمیدهد. در این پلتفرم نمیتوانید یک سرور FreeBSD اجاره کنید و هیچیک از مطالب زیر راهنمای نصب روی ماشینی نیست که بتوانید از اینجا خریداری کنید. این متن مقایسهای میان دو مدل ایزولهسازی است تا بتوانید تشخیص دهید یک workload واقعاً به کدام مدل نیاز دارد و تنظیمات تیمی را که از FreeBSD استفاده میکند، بدون حدسزدن بخوانید.
ماهیت واقعی یک jail
قابلیت Jails در مارس 2000 با FreeBSD 4.0 معرفی شد؛ این یعنی عمر آنها از cgroups بیشتر است و تقریباً یک دهه پیش از Docker پدید آمدهاند. مکانیزم آن تنها یک فراخوانی هسته (kernel call) است. jail(8) یک درخت دایرکتوری را میگیرد و پردازشها را درون آن با یک شناسه jail (jail ID) اختصاصی اجرا میکند؛ سپس هسته از انجام مجموعهای از عملیاتهای دارای سطح دسترسی بالا (privileged) برای هر پردازشی که آن شناسه را داشته باشد، جلوگیری میکند. بهطور پیشفرض، یک پردازش در jail نمیتواند پردازشهای خارج از محیط خود را ببیند، نمیتواند فایلسیستمها را mount یا unmount کند، نمیتواند raw socket باز کند، نمیتواند ماژولهای هسته را بارگذاری کند و نمیتواند به آدرسهای شبکهای که به آن اختصاص داده نشده است، bind شود. این مجموعه محدودیتها ثابت نیست. پارامترهای بولی allow.* در فایل پیکربندی jail، محدودیتهای خاصی را فقط برای همان jail برمیدارند: allow.raw_sockets، allow.mount، allow.chflags، خانواده allow.sysvipc و موارد دیگر. اکثر این پارامترها بهصورت پیشفرض غیرفعال هستند، به استثنای allow.set_hostname و allow.reserved_ports. برخی از آنها تنها در کنار تنظیمات دیگر اثرگذارند: allow.mount فقط زمانی کار میکند که enforce_statfs کمتر از 2 تنظیم شده باشد. یک ماژول بارگذاریشده در هسته نیز میتواند پارامترهای jail مخصوص به خود را اضافه کند. هیچ نوع فضای نام (namespace) جداگانهای برای یادگیری وجود ندارد: محدودیتها بهصورت یک واحد یکپارچه اعمال میشوند و شما آنها را پارامتر به پارامتر کاهش میدهید.
روی سیستم میزبان (host)، دستور jls لیست jailهای در حال اجرا را نمایش میدهد و jexec web sh شما را به یک shell درون jail با نام web وارد میکند.
شما یک jail را با قرار دادن یک userland از FreeBSD درون یک دایرکتوری میسازید. سیستم پایه (base system) این کار را برای شما انجام میدهد:
sudo bsdinstall jail /usr/local/jails/containers/webاین دستور مجموعه توزیع پایه را برای نسخه سیستمعامل شما دریافت کرده و اکثر مراحل معمول پس از نصب را اجرا میکند؛ بنابراین شما میتوانید رمز عبور root را تعیین کنید، سرویسها را انتخاب کرده و کاربران را همانطور که در یک سرور جدید انجام میدهید، اضافه کنید. این ابزار هرگز زمان محلی (time zone) را نمیپرسد: نصبکننده فایل /etc/localtime میزبان را درون jail کپی میکند، بنابراین jail زمان محلی میزبان را به ارث میبرد. نتیجه، یک نصب کامل FreeBSD است که درون یک پوشه قرار دارد. سپس باید آن را در /etc/jail.conf توصیف کنید:
web {
host.hostname = "web.example.internal";
path = "/usr/local/jails/containers/web";
ip4.addr = "10.0.0.10";
exec.start = "/bin/sh /etc/rc";
exec.stop = "/bin/sh /etc/rc.shutdown";
mount.devfs;
}آن را اجرا کرده و وضعیتش را بررسی کنید:
sudo service jail start web
jlsاکنون jls باید web را به همراه JID، نام میزبان (hostname) و آدرس IP آن نمایش دهد. اگر jail ظاهر نشد، sudo jail -c web را مستقیماً اجرا کنید. این دستور همان پیکربندی را در پیشزمینه (foreground) اعمال میکند و پارامتری که پذیرفته نشده است را چاپ میکند، بهجای آنکه خطا را در خروجی سرویس رها کند.
خطی که ارزش دو بار خواندن دارد exec.start = "/bin/sh /etc/rc" است. شروع یک jail باعث اجرای اسکریپت بوت معمول FreeBSD در داخل آن میشود، بنابراین jail تمام سرویسهایی که در /etc/rc.conf خودش فعال شدهاند را بالا میآورد. یک کانتینر Docker هیچ مرحله معادل این ندارد، زیرا کانتینر فقط پردازش entrypoint تصویر را اجرا میکند و با توقف آن پردازش، کانتینر نیز متوقف میشود.
نحوه دریافت نرمافزار: imageها و registryها در برابر userlandای که خودتان پر میکنید
این تفاوت را از همان روز اول احساس میکنید.
در Docker، نام نرمافزار را مشخص میکنید و آن را دریافت میکنید. docker pull nginx یک image لایهای و content-addressed را که شخص دیگری ساخته و آزمایش کرده است دریافت میکند و docker compose up -d آن را همراه با volumeها و شبکه متصلشده اجرا میکند. registry خود محصول است. بخش زیادی از ارزش workflow در Docker به این دلیل است که هزاران پروژه یک image آمادهبهکار منتشر میکنند؛ به همین دلیل اجرای Docker روی یک VPS به کاری کوتاه، نه یک پروژه، تبدیل میشود.
FreeBSD یک registry عمومی پیشفرض برای imageهای jail ارائه نمیکند. شما یک userland خالی ایجاد میکنید و نرمافزار را داخل آن نصب میکنید؛ درست مانند راهاندازی یک سرور bare. این کار به تایپ بیشتری نیاز دارد. در عوض، شفافتر است، چون چیزی که داخل jail اجرا میشود همان چیزی است که pkg در آن قرار داده است و از همان مجموعهٔ package مورد استفادهٔ host میآید.
ابزارها این فرایند را کوتاه میکنند. BastilleBSD مدیر رایج jail است و بهصورت یک package ارائه میشود:
sudo pkg install bastille
sudo sysrc bastille_enable=YES
sudo bastille setup
sudo bastille bootstrap 15.1-RELEASEbastille setup شبکه، storage و firewall را برای شما پیکربندی میکند. bastille bootstrap یک release را یکبار دانلود میکند و هر jailای که بعداً ایجاد میکنید از همان release استفاده میکند. FreeBSD 15.1 release فعلی production است و در June 2026 منتشر شده است؛ release مورد استفادهٔ خود را جایگزین کنید.
پس ایجاد یک jail با یک command انجام میشود و پرکردن آن نیز فقط یک command دیگر لازم دارد:
sudo bastille create web 15.1-RELEASE 10.17.89.10/24
sudo bastille pkg web install nginx
sudo bastille service web nginx start
sudo bastille console webbastille console web یک login shell درون jail در اختیار شما میگذارد و bastille list نشان میدهد روی host چه چیزهایی وجود دارد. برای تکرار یک build، templateهای Bastille مراحل را در یک file نگه میدارند و آنها را روی یک jail اعمال میکنند؛ این نزدیکترین معادل Dockerfile در این محیط است. یک template روی هر jail دوباره اجرا میشود. هیچ چیز از پیش build شده دریافت نمیشود.
بنابراین خلاصهٔ صادقانه کوتاه است. Docker buildهای دیگران را در اختیار شما میگذارد. jailها نصبهای خودتان را در اختیار شما میگذارند. اگر نرمافزار موجود در فهرست شما فقط بهصورت container image منتشر شده باشد و شکل دیگری نداشته باشد، پاسخ پیش از آنکه محور دیگری فرصت تصمیمگیری پیدا کند مشخص است.
وضعیت و ارتقا: بخشی که ZFS تغییر میدهد
Docker عمداً وضعیت را تفکیک میکند. فایلسیستم container قابل دورریختن است، دادههای شما در یک named volume یا bind mount قرار میگیرند و فرایند ارتقا شامل docker compose pull و سپس docker compose up -d است. container جایگزین میشود و هر چیزی را که در volume قرار نداده باشید از دست میدهید. اگر این قاعده را رعایت کنید، این یک قابلیت است؛ اما اگر آن را فراموش کنید، به رخداد از دست رفتن داده تبدیل میشود. به همین دلیل انتخاب بین bind mount و named volume در یک stack مربوط به Compose اهمیت زیادی دارد.
jail وضعیت را تفکیک نمیکند و دلیل امکانپذیر بودن این مدل، ZFS است. کل jail یک dataset است:
sudo zfs snapshot zroot/jails/containers/web@pre-upgrade
sudo pkg -j web upgrade
sudo zfs rollback zroot/jails/containers/web@pre-upgradeپیش از اجرای این دستور، نام واقعی dataset را با zfs list بررسی کنید؛ مسیر بالا همان layout استفادهشده در handbook است. ایجاد snapshot حدود 1 ثانیه طول میکشد و تا زمانی که محتوای jail تغییر نکند، تقریباً هیچ فضای اضافی مصرف نمیکند. اگر ارتقا باعث ازکارافتادن سرویس شود، rollback کل userland را به وضعیت قبلی برمیگرداند؛ این شامل package database و فایلهای configuration است که ساعت 2 بامداد بهصورت دستی ویرایش کردهاید. Docker معادل داخلی چنین قابلیتی ندارد، زیرا مدل آن بر این فرض استوار است که هرگز به چنین قابلیتی نیاز ندارید.
zfs clone نیمه دیگر این فرایند است. clone یک snapshot، jail جدید و قابلنوشتنی است که blockهای تغییرنکرده را با parent خود بهاشتراک میگذارد. بنابراین یک کپی staging از jail با حجم 3 GB، تا زمانی که شروع به تغییر آن نکنید، تقریباً هیچ فضای اضافی روی دیسک مصرف نمیکند. مدیر FreeBSD به این روش یک jail با وضعیت «مشابه production» میسازد تا ارتقا را در آن تمرین کند.
ارتقای base system از packageها جدا است. برای jailی که کپی مستقل خود از userland را نگه میدارد:
sudo freebsd-update -b /usr/local/jails/containers/web fetch installthin jailها از تکرار این کار جلوگیری میکنند. آنها یک base مشترک و فقطخواندنی را از طریق nullfs mount میکنند و به هر jail یک لایه کوچک و مستقلِ قابلنوشتن میدهند. بنابراین base را یکبار patch میکنید و همه jailها نتیجه را میبینند. Bastille بهصورت پیشفرض thin jail ایجاد میکند.
شبکهبندی: پورتهای منتشرشده در برابر تصمیم آدرسدهی
Docker تصمیمگیری درباره شبکه را برای شما انجام میدهد و از شما میخواهد استثناها را منتشر کنید. کانتینرها روی یک bridge قرار میگیرند، از طریق نام سرویس در یک شبکه تعریفشده توسط کاربر به یکدیگر دسترسی پیدا میکنند و -p 8080:80 یکی از آنها را برای میزبان (host) در دسترس قرار میدهد. Docker قوانین فیلتر بسته (packet filter) خود را برای تحقق این امر مینویسد؛ این همان دلیلی است که یک پورت کانتینر منتشرشده مستقیماً از ufw عبور میکند.
یک jail شما را مجبور میکند مدل را از ابتدا انتخاب کنید و دو مدل وجود دارد.
IP اشتراکی. ip4.addr = "10.0.0.10"، jail را به آن آدرس محدود میکند. این مدل بهتنهایی با رابطهای میزبان کاری ندارد، بنابراین آدرس باید از قبل روی یکی از آنها پیکربندی شده باشد. برای اینکه jail(8) هنگام ایجاد jail، آدرس را به عنوان یک alias اضافه کند، رابط را نامگذاری کنید: interface = "em0"; را در بلوک jail تنظیم کنید یا آن را به صورت ip4.addr = "em0|10.0.0.10"; قبل از آدرس قرار دهید. jail پشته شبکه (network stack) اختصاصی خود را ندارد، بنابراین نمیتواند فایروال خود را اجرا کند. همچنین نمیتواند واقعاً به همه آدرسها bind شود: یک سوکت در jail که درخواست 0.0.0.0 میکند، توسط هسته (kernel) به آدرس خودِ jail بازنویسی میشود. دو jail نمیتوانند همزمان روی پورت 80 از یک آدرس گوش دهند، بنابراین یا به هر کدام یک آدرس اختصاص میدهید یا یک reverse proxy در مقابل آنها قرار میدهید.
VNET. عبارت vnet; را به jail اضافه کنید تا یک پشته شبکه کامل دریافت کند: رابطهای اختصاصی، جدول مسیریابی اختصاصی و قوانین فایروال اختصاصی. شما آن را با یک epair به میزبان متصل میکنید؛ یک کابل مجازی که یک سر آن در هر طرف قرار دارد و سرِ سمت میزبان را روی یک bridge میگذارید. این نزدیکترین معادل به چیزی است که Docker ارائه میدهد و همان حالتی است که پشت انواع jailهای -V و -B در Bastille قرار دارد.
فوروارد کردن یک پورت میزبان به داخل یک jail، یک قانون تغییر مسیر pf است. Bastille این کار را بستهبندی میکند:
sudo bastille rdr web tcp 80 80هیچ EXPOSE و انتشار خودکاری وجود ندارد. هیچچیز به یک jail نمیرسد مگر اینکه آدرس آن یا یک قانون تغییر مسیر اجازه دهد. این شروعی کندتر و فایروالی بسیار ساکتتر است.
محدودیتهای منابع: cgroups در برابر rctl
Docker یک کانتینر را با cgroups محدود میکند و محدودیتها در جایی قرار دارند که کانتینر تعریف شده است: --memory=1g --cpus=1.5 در خط فرمان، یا کلیدهای مشابه در یک فایل Compose. اگر قبلاً پشته خود را در یک فایل Docker Compose روی یک VPS نگهداری میکنید، محدودیت در کنار سرویسی که برای آن اعمال میشود قرار میگیرد و همراه با آن در git جابهجا میشود.
FreeBSD از rctl استفاده میکند و این زیرسیستمی است که باید آن را فعال کنید. هسته GENERIC حسابداری منابع را کامپایل میکند اما آن را از طریق گزینه هسته RACCT_DEFAULT_TO_DISABLED غیرفعال نگه میدارد. این tunable را به /boot/loader.conf اضافه کنید و سیستم را reboot کنید:
kern.racct.enable=1سپس یک قانون تنظیم کنید و آن را مانیتور کنید:
sudo rctl -a jail:web:vmemoryuse:deny=1g
rctl -hu jail:webrctl -hu jail:web میزان استفاده فعلی jail را با واحدهای قابلفهم برای انسان چاپ میکند، بنابراین میتوانید ببینید قبل از بروز هرگونه خرابی، چقدر به محدودیت نزدیک است. عمل deny باعث میشود تخصیص بیش از حد در داخل jail با شکست مواجه شود، بنابراین شما خطای تخصیص خودِ برنامه را میبینید، نه یک پیام kill در میزبان.
قوانینی که با rctl -a اضافه میشوند، با reboot بعدی از بین میروند. سرویس rctl در FreeBSD آنها را از /etc/rctl.conf بارگذاری مجدد میکند، بنابراین قانون را در آن فایل بنویسید و سرویس را فعال کنید:
sudo sysrc rctl_enable=YESاین همان محوری است که Docker در آن بهوضوح راحتتر است. یک محدودیت در فایل Compose همراه با سرویسی که آن را محدود میکند، بازبینی میشود. یک قانون rctl، خطی در یک فایل جداگانه است که به jail تعریفشده در جای دیگری اشاره میکند.
وقتی پاسخ یک ماشین مجازی است: bhyve
یک jail از kernel میزبان استفاده میکند؛ بنابراین برخی قابلیتها برای همیشه خارج از دسترس آن هستند. jail نمیتواند نسخهای متفاوت از kernel را اجرا کند، نمیتواند kernel module بارگذاری کند و نمیتواند binaryهای Linux را مانند یک Linux container اجرا کند. FreeBSD یک لایهٔ سازگاری با Linux به نام linuxulator دارد، اما این لایه فقط زیرمجموعهای از system callهای Linux را پیادهسازی میکند و برای imageهای دلخواه Linux راهحل عمومی نیست.
bhyve hypervisor مربوط به FreeBSD است و زمانی ابزار مناسب محسوب میشود که به یک مرز واقعی میان ماشینها نیاز دارید: یک سیستمعامل متفاوت، یک kernel متفاوت یا tenantای که ترجیح میدهید kernel را با آن به اشتراک نگذارید. در این حالت، بخشی از هزینه به memoryای مربوط میشود که بهجای اشتراکگذاری رزرو میشود و بخشی نیز به kernel دوم برای patch کردن آن اختصاص دارد. این همان تصمیمی است که در Linux بین containerها و ماشینهای مجازی کامل میگیرید و مشخص میکند آیا به یک VPS با پشتیبانی از nested virtualization در لایهٔ زیرین نیاز دارید یا خیر.
اکوسیستم؛ دلیل واقعی استفاده بیشتر تیمها از Docker
تمام مطالب بالا به مدل مربوط میشود. عاملی که برای بیشتر تیمها انتخاب را تعیین میکند، اندازه اکوسیستم پیرامون هر مدل است.
Docker، Docker Hub و GHCR، docker compose، Kubernetes را زمانی که یک سرور دیگر کافی نیست، runnerهای CI با پشتیبانی از container که از قبل پیکربندی شده است، و quickstart تکدستوری را تقریباً در README هر پروژه ارائه میکند. Jailها درخت ports مربوط به FreeBSD را دارند که بزرگ و با دقت نگهداری میشود، بهعلاوه مجموعهای بسیار کوچکتر از bundleهای آماده اجرای برنامهها. وقتی یک پروژه فقط image مربوط به container را منتشر میکند و چیز دیگری ارائه نمیدهد، مسیر FreeBSD این است که مستندات آن را بخوانید و اجزا را خودتان سرهم کنید.
Jailها در سوی دیگر این موازنه جایگاه خود را پیدا میکنند. اگر از قبل ZFS را اجرا میکنید و snapshot و rollback یک سرویس کامل برایتان اهمیت دارد، اگر سرویسهایتان nativeِ FreeBSD هستند، اگر برای هر tenant یک userland کامل بهجای یک فرایند واحد میخواهید، یا اگر میخواهید kernel، packet filter، filesystem و مستندات بهصورت یک سیستم واحد و هماهنگ نگهداری شوند، از jail استفاده کنید. منظور افراد از coherent بودن FreeBSD همین نکته است؛ این موضوع در مقایسه گستردهتر Linux و FreeBSD بهعنوان پلتفرمهای سرور و در تغییرات FreeBSD 15 برای استفاده در سرورها با جزئیات بیشتری بررسی شده است.
یک جمعبندی نهایی. اگر تیم شما از قبل با Docker آشناست، هزینه مهاجرت واقعی است و مزیت آن باید مشخص باشد. بهدلیل کیفیت isolation جابهجا نشوید؛ این دو مدل آنقدر به هم نزدیک هستند که configuration شما اهمیت بیشتری دارد. زمانی جابهجا شوید که rollback مبتنی بر ZFS برای سرویسهای کامل میخواهید، یا از قبل روی FreeBSD هستید.
FAQ
آیا میتوانم ایمیجهای Docker را روی FreeBSD اجرا کنم؟
ایمیجهای لینوکسی خیر، و این یک مسیر پشتیبانیشده نیست. FreeBSD از کانتینرهای OCI پشتیبانی میکند: sudo pkg install -y podman-suite ابزار Podman را نصب میکند که کانتینرها را از طریق ocijail اجرا میکند؛ یک runtime که در لایه زیرین، jailهای واقعی ایجاد میکند. این ابزار برای مانیتور کانتینر به fdescfs که روی /dev/fd مونت شده باشد، و برای NAT (ترجمه آدرس شبکه) کانتینر به pf نیاز دارد. ایمیجهای بومی OCI در FreeBSD بهترین عملکرد را دارند. ایمیجهای لینوکسی علاوه بر این به لایه سازگاری لینوکس نیاز دارند و تا اکتبر 2026، پیام نصب پورت Podman در FreeBSD همچنان کل این پورت را آزمایشی و صرفاً جهت ارزیابی و تست توصیف میکند. اگر استقرار شما مجموعهای از ایمیجهای لینوکسی است، آن را روی لینوکس اجرا کنید. در خانواده RHEL، این به معنای نصب Docker روی Rocky Linux یا AlmaLinux است، جایی که Podman به عنوان بستهای که از قبل دستور docker را در اختیار دارد، پیش از آنکه شما چیزی نصب کرده باشید، ظاهر میشود.
آیا jailهای FreeBSD امنتر از کانتینرهای Docker هستند؟
هر دو از یک هسته میزبان مشترک استفاده میکنند، بنابراین یک باگ در هسته برای هر دو ریسک محسوب میشود و هیچکدام مرز امنیتی مناسبی برای کدهای کاملاً غیرقابلاعتماد نیستند. تفاوت در نقطه شروع است. یک jail با مجموعهای گسترده از عملیاتهای غیرمجاز شروع میشود و شما آنها را پارامتر به پارامتر فعال میکنید. یک کانتینر Docker به عنوان root در مجموعهای از namespaceها با برخی قابلیتهای حذفشده شروع میشود و سختسازی بیشتر آن اختیاری است. در عمل، پیکربندی بیش از مدل تعیینکننده است: یک jail که با allow.mount و allow.raw_sockets فعال اجرا شود، امنتر از یک کانتینر با پیکربندی دقیق نیست.
چگونه از یک jail نسخه پشتیبان تهیه کنم؟
از dataset اسنپشات بگیرید و آن را ارسال کنید. sudo zfs snapshot zroot/jails/containers/web@backup، سپس آن اسنپشات را با zfs send به یک pool دیگر یا فایلی که از دستگاه خارج میکنید، بفرستید. از آنجا که یک jail کل userland خود را در یک dataset نگه میدارد، اسنپشات بستههای نصبشده و دادهها را در یک نقطه زمانی منسجم، به همراه تمام فایلهای پیکربندی که دستی ویرایش کردهاید، ثبت میکند. این دقیقاً برعکس عادت Docker است که در آن از volumeهای نامگذاریشده و فایل Compose نسخه پشتیبان تهیه میکنید و بقیه موارد را از روی ایمیج بازسازی میکنید.
آیا به BastilleBSD نیاز دارم یا سیستم پایه کافی است؟
سیستم پایه کافی است و نقطه شروع بهتری است. jail.conf، jls، jexec و service jail start کل مدل را پوشش میدهند و وقتی آنها را بشناسید، میتوانید بدون نیاز به یادگیری ابزارهای خاص هر میزبان، هر میزبان FreeBSD را مدیریت کنید. Bastille یک لایه راحتی در بالای آن است: نسخهها را بوتاسترپ میکند، jailهای سبک میسازد، قالبها را اعمال میکند و قوانین هدایت pf را برای شما مینویسد. ابتدا دستورات پایه را یاد بگیرید، سپس زمانی که تعداد jailها تایپ کردن را خستهکننده کرد، Bastille را اضافه کنید.